INTERVISTË ME ADEM GRABOVCIN

Posted in Uncategorized on Shtator 19, 2009 by cakolli

Intervistë me zëvendësministrin e Transporteve dhe Telekomunikacionit të Kosovës zotin Adem Grabovci Asllan Dibrani Me një bugjet aktual çfar mbretron sot ne Kosovë dhe pas një ekonomie të rrenuar pas luftës, Qeveria e Kosovë është duke bërë veprime gjigante në hapjen e rrugeve të reja ku brenda vitit i shtroj dhe osfalltoj rreth 618 km rruge me një ifrastrukturë shumë moderrne . riparoj dhe ndertoj qindra shkolla , bëri një histori epokale për një kohë të shkurtër. Sot Qeveria e Kosovës ka me qindra intelektual që kanë krijuiar nje imazh politik siq është zoti Fatmir Limaj si ministër i Transporteve dhe Telekomunikacioneve të Kosovës, sipas dinamikës së punëve ne teren rrjedh mendimi se zoti Fatmir Limaj ,Adem Grabovci zëvndësministër i Transportit dhe Telekomunikacionit me stafin e tyre janë duke bërë hapa gjigant drejt zhvillimit të Kosovës ku sipas kësaj, po del se tani për tani po kryhen kryevepra për brezin e ardhshëm dhe janë ma te sukseshmit deri me tani. Shkas i nje interviste me zotin Adem Grabovcin njeriun me nje influencë , me një vizion kombtar në veprime njeriu i zyres , i qeverisë , edhe i terenit duke i percjellur zhvillinimin e rrugëve në praktikë, në baltë, pluhur por edhe në shi vetëm e vetëm që të jetë afër projekteve të urave, nenkalimeve,mbikalimeve rretheve udhëkryqeve në aksin rrugor Prishtine- Sllatinë por dhe ma gjërë në rajonin e Kosovës,duke përcjellur finalizimin perfundimtar të kësaj rruge shumë të rëndesishme për Kosovën. Pyetja e jonë: Zoti zëvendës- ministër, sipas dinamikës së aktiviteteve të punës pikërisht në aksin rrugor Prishtinë -Aeroport shifet së është duke u bërë një finalizim përfundimtar i asaj rruge. A mund të na flisni diçka në këtë drejtim? Përgjigjie: Së pari ne jemi duke punuar me përkushtim dhe në mandatin tonë të qeverisë duke u mbështetur në përvojen e disa shteteve tranzitcionale duke i kombinuar interesat e shoqërisë sonë në Kosovë. Ne si qeveri kemi parë të nevojshme që ti përkushtojmë ma shumë zhvillimit dhe infrastrukturës rrugore si domosdoshëmeri paraprake e sektorëve tjerë në Adem Grabovci në zyre ekonomi. Një infrastrukturë të shëndoshë të lirë që pa këtë segment organizimi nuk mund të bëhët fjalë për një zhvillim të mirëfillt të ekonomisë në fusha të ndryshme të biznesit ,duke përgaditur një siguri edhe për investitorët e huaj ku kemi ardhë në përfundim që të fokusohemi në infrastrukturen rrugore. Pyetja jonë: Kur pretendoni që të jetë e përfunduar rruga Aeroport- Prishtinë? Ndërtimi i rruges të Ura e lumit Vragoli Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë në urën ma të madhe në këtë rrug lumit ku shpesh është vërshuar Përgjigjie: Ne pretendojmë që ta realizojmë marrëveshjen kontraktuese në mes qeverisë dhe firmave që kanë fituar tenderët në ndërtimin e kësaj rruge ku tani jemi në fazën përfundimtare. Ne e bëjmë inspktimin e përditëshem sikur se patë edhe vet dje në teren. Kohë pas kohe i percjellim punimet, mirrëmi edhe me pronat e pronarëve buzë rrugës. Jemi përpjekur që të jemi afër pronarit më qellim të shpronsimit për dëmët që ju kanë krijuar në pronën private.I falimnderoj të gjithë qytetarët për mirëkuptimin që kanë shprehur për interesin shoqëror por edhe interesave të tyre. Pyetja jonë: Kur mendoni ju si njëri kompetent i Transporteve dhe Telekomunikacionit së do të fillojnë qarkullimi i automjetëve me autotarga të Kosovës jashtë shtetit, qarkullimi i mjetëve të rënda si element zhvillimi për ekonomin e Kosovës në eksport -import dhe ndikimi i Serbisë si shtet fqinj që përkufizohet me Kosovën Adem Grabovci me nje grup ingjinjerësh duke diskutuar projektin Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë afer lumit ku shpesh jen në terrën të ura e lumit ku eshtë një nder pikat ma aktuale në këtë aks kreu probleme nga vershimet e uijt. rrugor qe pritet te bëhen permesime në interesin e qytetarve për rregullimin e dalje hyrjeve të disa fshatrave këtë pikë udhëkryqi Përgjigjia: Ne jemi duke zhvilluar takime me shtete të ndryshme regjionale që ti nënshkrujmë disa marrëveshje pikërisht në fushën e transporteve me që akoma, Kosova nuk e ka fituar të drejtën që të jetë anëtare e shteteve të zhvilluar por më gjithëatë kemi mbërri suksese të mëdha që Kosova u bë antare te bankës botërore dhe disa segmente të tjera. Kosovës janë duke ju hapur rrugë të reja, mirëpo kjo po mvarët edhe nga aktiviteti i yn, dhe jamë shumë i bindur që angazhimi ynë i institucioneve dhe i qeveritarëve nuk do të mungojë në këtë drejtim. Besoj që Kosova shumë shpejt do të jetë anëtare e shumë strukturavendërkombëtare, ndërsa sa i përketë Serbisë nuk jemi të shtresuar edhe me përpjekjet e saj që të pengoj. Ne kemi programët tona, detyrat tona dhe nuk do të humbasim kohën me klithjet e Serbisë që përpiqet t’i krijoj pengesa Kosovës. Serbia është e pafuqishme në fushën ekonomike në atë politike që ti rezistoj popullit të Kosovës me një ritëm aqë të fuqishem ndërkombëtar. Është shqetsuese pakë a shumë rasti i propagandës serbe që kanë një përkrahrje tek një spektër i vogël shtetësh por më kalimin e kohës do te evitohet edhe ky zemërim dhe klithje e zhurmshme por pa zë e disa çarçeve të Serbisë. Pyetja jonë: Edhe vetë jamë emigrant dhe jetoj në Gjermani dhe shtrohet pyetja çarë faktori është emigracioni shqipëtar për zhvillimin ekonomik kulturor politik të Kosovës dhe a është anashkaluar faktori emigrant në qeveritë e Kosovës , a shfrytëzohët sa duhet potenciali i emigracionit shqipëtar? Përgjigjia: Ne e vlerësojmë shumë lart faktorin emigracion, sepse kemi një forcë shumë të madhe. Në të kaluaren ka qenë një ndër faktorët kryesor, pikërishtë në kohën e luftës edhe të para luftës që ka pasur nikim shumë të madhë në vetëdisimin e qytetarëve të vendit, ka mbajtë të ndezur ndjenjen e dashurisë ndaj atdheut deri në çlirimin e vendit, ajo morri pjesë drejtpërzdrejt në fushëbeteja por nuk e kurseu vetën as materialisht. Kanë ndikuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës. Unë mendoj që qeveria e Kosovës nuk e anashkalon mërgaten. Qeveria e Kosovës ka si synim që të krejtoj kushtë që të këtë edhe kontakte edhe me të përaferta me mërgatën shqiptare. Ne i vlersojmë shumë lart potencialin që egziston në mërgaten shqiptare qoftë intelektual politik apo financjar. Kisha t’ju bëjë thirrje emigracjonit shqiptar që ta kuptojnë realitetin se ne kemi vetëm një vit jetë nën ambrellën e pavarësisë. E dimë që nuk kemi pasur mundësi që të plotësohohën gjitha dëshirat e mërgimtareve. Mërgata shqiptare meriton një përkrahje të fuqishme dhe konsiderohet të jenë faktor ma dominante edhe në të ardhmen. Konsideroj se emigracioni shqipëtar do të jetë një udhërrefyes dhe flamurtar i zhvillimit dhe lulëzimit të Kosovës pa marrë para sysh së ku jemi duhët ta krijojmë unitetin e bashkëkimit të gjitha forcave tona. Pyetja jonë: Në emigracionin shqiptar egziston një numër i madhë biznesmenësh që kanë një kapital a thua është shfrytëzuar ky kapital sa duhët a u bë një siguri e plotë për investitorët shqiptarë dhe ata të huaj? Përgjigjia: Unë mendoj së do të jetë shumë pozitive që ai shqiptar që derdh këtu kapitalin konsideron që ka derdh në vendin e vetë. Është një gjë e veçantë se ai kapital do të jetë i dyfishtë si kapital i një shqiptari kapital i cili sillët dhe mbetet prapë në Kosovë ku është një produkt i dyfishtë në krahasim me një investitor të huaj që kapitalin e tërheqen nga Kosova. Kosova dot të jetë një vend atraktiv dhe tërheqës për shumë biznesmen gjerman, italjan, zvicërran, turq etj, kështu që rrjedh mendimi së kur ata kanë interesa atëherë shqiptarët nuk duhët të hezitojnë në investitimët e tyre por duhët të investojnë dhe të na ndihmojnë qe ta zhvillojnë vendin familjen edhe shoqërin kosovare. Pyetja jonë: çka mendoni për aksin rrugor Prizren *****re që është duke u përfolur për fillimin e punimeve edhe të kësaj autostrade që ti bashkëangjitet autostradës Durrës – Kukës, a mund të jetë si faktor për zhvillimin dhe turizmin dhe ekonomisë në Shqipëri , ku ka sinjale shumë pozitive sipas vlërsimit të një emisjoni televiziv gjerman SAT.1-” Das Magazin “këto ditë e rradhiti Shqipërinë numër një për turizmin e vitit 2009 për shtetet e Europës sipas vlerësimit në higjenë, ushqim, çmime, bregdetit me pasurit e tij, etj, Saranda fitoj çmimin e parë në krahasim më shtetet rajonale dhe ju bëri thirrje publike 80 milion gjermanve që në vitin tjeter pushimët ti bëjnë në Shqipëri. Intervistë me zëvendësministrin e Transporteve dhe Telekomunikacionit të Kosovës zotin Adem Grabovci Asllan Dibrani Me një bugjet aktual çfar mbretron sot ne Kosovë dhe pas një ekonomie të rrenuar pas luftës, Qeveria e Kosovë është duke bërë veprime gjigante në hapjen e rrugeve të reja ku brenda vitit i shtroj dhe osfalltoj rreth 618 km rruge me një ifrastrukturë shumë moderrne . riparoj dhe ndertoj qindra shkolla , bëri një histori epokale për një kohë të shkurtër. Sot Qeveria e Kosovës ka me qindra intelektual që kanë krijuiar nje imazh politik siq është zoti Fatmir Limaj si ministër i Transporteve dhe Telekomunikacioneve të Kosovës, sipas dinamikës së punëve ne teren rrjedh mendimi se zoti Fatmir Limaj ,Adem Grabovci zëvndësministër i Transportit dhe Telekomunikacionit me stafin e tyre janë duke bërë hapa gjigant drejt zhvillimit të Kosovës ku sipas kësaj, po del se tani për tani po kryhen kryevepra për brezin e ardhshëm dhe janë ma te sukseshmit deri me tani. Shkas i nje interviste me zotin Adem Grabovcin njeriun me nje influencë , me një vizion kombtar në veprime njeriu i zyres , i qeverisë , edhe i terenit duke i percjellur zhvillinimin e rrugëve në praktikë, në baltë, pluhur por edhe në shi vetëm e vetëm që të jetë afër projekteve të urave, nenkalimeve,mbikalimeve rretheve udhëkryqeve në aksin rrugor Prishtine- Sllatinë por dhe ma gjërë në rajonin e Kosovës,duke përcjellur finalizimin perfundimtar të kësaj rruge shumë të rëndesishme për Kosovën. Pyetja e jonë: Zoti zëvendës- ministër, sipas dinamikës së aktiviteteve të punës pikërisht në aksin rrugor Prishtinë -Aeroport shifet së është duke u bërë një finalizim përfundimtar i asaj rruge. A mund të na flisni diçka në këtë drejtim? Përgjigjie: Së pari ne jemi duke punuar me përkushtim dhe në mandatin tonë të qeverisë duke u mbështetur në përvojen e disa shteteve tranzitcionale duke i kombinuar interesat e shoqërisë sonë në Kosovë. Ne si qeveri kemi parë të nevojshme që ti përkushtojmë ma shumë zhvillimit dhe infrastrukturës rrugore si domosdoshëmeri paraprake e sektorëve tjerë në Adem Grabovci në zyre ekonomi. Një infrastrukturë të shëndoshë të lirë që pa këtë segment organizimi nuk mund të bëhët fjalë për një zhvillim të mirëfillt të ekonomisë në fusha të ndryshme të biznesit ,duke përgaditur një siguri edhe për investitorët e huaj ku kemi ardhë në përfundim që të fokusohemi në infrastrukturen rrugore. Pyetja jonë: Kur pretendoni që të jetë e përfunduar rruga Aeroport- Prishtinë? Ndërtimi i rruges të Ura e lumit Vragoli Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë në urën ma të madhe në këtë rrug lumit ku shpesh është vërshuar Përgjigjie: Ne pretendojmë që ta realizojmë marrëveshjen kontraktuese në mes qeverisë dhe firmave që kanë fituar tenderët në ndërtimin e kësaj rruge ku tani jemi në fazën përfundimtare. Ne e bëjmë inspktimin e përditëshem sikur se patë edhe vet dje në teren. Kohë pas kohe i percjellim punimet, mirrëmi edhe me pronat e pronarëve buzë rrugës. Jemi përpjekur që të jemi afër pronarit më qellim të shpronsimit për dëmët që ju kanë krijuar në pronën private.I falimnderoj të gjithë qytetarët për mirëkuptimin që kanë shprehur për interesin shoqëror por edhe interesave të tyre. Pyetja jonë: Kur mendoni ju si njëri kompetent i Transporteve dhe Telekomunikacionit së do të fillojnë qarkullimi i automjetëve me autotarga të Kosovës jashtë shtetit, qarkullimi i mjetëve të rënda si element zhvillimi për ekonomin e Kosovës në eksport -import dhe ndikimi i Serbisë si shtet fqinj që përkufizohet me Kosovën Adem Grabovci me nje grup ingjinjerësh duke diskutuar projektin Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë afer lumit ku shpesh jen në terrën të ura e lumit ku eshtë një nder pikat ma aktuale në këtë aks kreu probleme nga vershimet e uijt. rrugor qe pritet te bëhen permesime në interesin e qytetarve për rregullimin e dalje hyrjeve të disa fshatrave këtë pikë udhëkryqi Përgjigjia: Ne jemi duke zhvilluar takime me shtete të ndryshme regjionale që ti nënshkrujmë disa marrëveshje pikërisht në fushën e transporteve me që akoma, Kosova nuk e ka fituar të drejtën që të jetë anëtare e shteteve të zhvilluar por më gjithëatë kemi mbërri suksese të mëdha që Kosova u bë antare te bankës botërore dhe disa segmente të tjera. Kosovës janë duke ju hapur rrugë të reja, mirëpo kjo po mvarët edhe nga aktiviteti i yn, dhe jamë shumë i bindur që angazhimi ynë i institucioneve dhe i qeveritarëve nuk do të mungojë në këtë drejtim. Besoj që Kosova shumë shpejt do të jetë anëtare e shumë strukturavendërkombëtare, ndërsa sa i përketë Serbisë nuk jemi të shtresuar edhe me përpjekjet e saj që të pengoj. Ne kemi programët tona, detyrat tona dhe nuk do të humbasim kohën me klithjet e Serbisë që përpiqet t’i krijoj pengesa Kosovës. Serbia është e pafuqishme në fushën ekonomike në atë politike që ti rezistoj popullit të Kosovës me një ritëm aqë të fuqishem ndërkombëtar. Është shqetsuese pakë a shumë rasti i propagandës serbe që kanë një përkrahrje tek një spektër i vogël shtetësh por më kalimin e kohës do te evitohet edhe ky zemërim dhe klithje e zhurmshme por pa zë e disa çarçeve të Serbisë. Pyetja jonë: Edhe vetë jamë emigrant dhe jetoj në Gjermani dhe shtrohet pyetja çarë faktori është emigracioni shqipëtar për zhvillimin ekonomik kulturor politik të Kosovës dhe a është anashkaluar faktori emigrant në qeveritë e Kosovës , a shfrytëzohët sa duhet potenciali i emigracionit shqipëtar? Përgjigjia: Ne e vlerësojmë shumë lart faktorin emigracion, sepse kemi një forcë shumë të madhe. Në të kaluaren ka qenë një ndër faktorët kryesor, pikërishtë në kohën e luftës edhe të para luftës që ka pasur nikim shumë të madhë në vetëdisimin e qytetarëve të vendit, ka mbajtë të ndezur ndjenjen e dashurisë ndaj atdheut deri në çlirimin e vendit, ajo morri pjesë drejtpërzdrejt në fushëbeteja por nuk e kurseu vetën as materialisht. Kanë ndikuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës. Unë mendoj që qeveria e Kosovës nuk e anashkalon mërgaten. Qeveria e Kosovës ka si synim që të krejtoj kushtë që të këtë edhe kontakte edhe me të përaferta me mërgatën shqiptare. Ne i vlersojmë shumë lart potencialin që egziston në mërgaten shqiptare qoftë intelektual politik apo financjar. Kisha t’ju bëjë thirrje emigracjonit shqiptar që ta kuptojnë realitetin se ne kemi vetëm një vit jetë nën ambrellën e pavarësisë. E dimë që nuk kemi pasur mundësi që të plotësohohën gjitha dëshirat e mërgimtareve. Mërgata shqiptare meriton një përkrahje të fuqishme dhe konsiderohet të jenë faktor ma dominante edhe në të ardhmen. Konsideroj se emigracioni shqipëtar do të jetë një udhërrefyes dhe flamurtar i zhvillimit dhe lulëzimit të Kosovës pa marrë para sysh së ku jemi duhët ta krijojmë unitetin e bashkëkimit të gjitha forcave tona. Pyetja jonë: Në emigracionin shqiptar egziston një numër i madhë biznesmenësh që kanë një kapital a thua është shfrytëzuar ky kapital sa duhët a u bë një siguri e plotë për investitorët shqiptarë dhe ata të huaj? Përgjigjia: Unë mendoj së do të jetë shumë pozitive që ai shqiptar që derdh këtu kapitalin konsideron që ka derdh në vendin e vetë. Është një gjë e veçantë se ai kapital do të jetë i dyfishtë si kapital i një shqiptari kapital i cili sillët dhe mbetet prapë në Kosovë ku është një produkt i dyfishtë në krahasim me një investitor të huaj që kapitalin e tërheqen nga Kosova. Kosova dot të jetë një vend atraktiv dhe tërheqës për shumë biznesmen gjerman, italjan, zvicërran, turq etj, kështu që rrjedh mendimi së kur ata kanë interesa atëherë shqiptarët nuk duhët të hezitojnë në investitimët e tyre por duhët të investojnë dhe të na ndihmojnë qe ta zhvillojnë vendin familjen edhe shoqërin kosovare. Pyetja jonë: çka mendoni për aksin rrugor Prizren *****re që është duke u përfolur për fillimin e punimeve edhe të kësaj autostrade që ti bashkëangjitet autostradës Durrës – Kukës, a mund të jetë si faktor për zhvillimin dhe turizmin dhe ekonomisë në Shqipëri , ku ka sinjale shumë pozitive sipas vlërsimit të një emisjoni televiziv gjerman SAT.1-” Das Magazin “këto ditë e rradhiti Shqipërinë numër një për turizmin e vitit 2009 për shtetet e Europës sipas vlerësimit në higjenë, ushqim, çmime, bregdetit me pasurit e tij, etj, Saranda fitoj çmimin e parë në krahasim më shtetet rajonale dhe ju bëri thirrje publike 80 milion gjermanve që në vitin tjeter pushimët ti bëjnë në Shqipëri. Intervistë me zëvendësministrin e Transporteve dhe Telekomunikacionit të Kosovës zotin Adem Grabovci Asllan Dibrani Me një bugjet aktual çfar mbretron sot ne Kosovë dhe pas një ekonomie të rrenuar pas luftës, Qeveria e Kosovë është duke bërë veprime gjigante në hapjen e rrugeve të reja ku brenda vitit i shtroj dhe osfalltoj rreth 618 km rruge me një ifrastrukturë shumë moderrne . riparoj dhe ndertoj qindra shkolla , bëri një histori epokale për një kohë të shkurtër. Sot Qeveria e Kosovës ka me qindra intelektual që kanë krijuiar nje imazh politik siq është zoti Fatmir Limaj si ministër i Transporteve dhe Telekomunikacioneve të Kosovës, sipas dinamikës së punëve ne teren rrjedh mendimi se zoti Fatmir Limaj ,Adem Grabovci zëvndësministër i Transportit dhe Telekomunikacionit me stafin e tyre janë duke bërë hapa gjigant drejt zhvillimit të Kosovës ku sipas kësaj, po del se tani për tani po kryhen kryevepra për brezin e ardhshëm dhe janë ma te sukseshmit deri me tani. Shkas i nje interviste me zotin Adem Grabovcin njeriun me nje influencë , me një vizion kombtar në veprime njeriu i zyres , i qeverisë , edhe i terenit duke i percjellur zhvillinimin e rrugëve në praktikë, në baltë, pluhur por edhe në shi vetëm e vetëm që të jetë afër projekteve të urave, nenkalimeve,mbikalimeve rretheve udhëkryqeve në aksin rrugor Prishtine- Sllatinë por dhe ma gjërë në rajonin e Kosovës,duke përcjellur finalizimin perfundimtar të kësaj rruge shumë të rëndesishme për Kosovën. Pyetja e jonë: Zoti zëvendës- ministër, sipas dinamikës së aktiviteteve të punës pikërisht në aksin rrugor Prishtinë -Aeroport shifet së është duke u bërë një finalizim përfundimtar i asaj rruge. A mund të na flisni diçka në këtë drejtim? Përgjigjie: Së pari ne jemi duke punuar me përkushtim dhe në mandatin tonë të qeverisë duke u mbështetur në përvojen e disa shteteve tranzitcionale duke i kombinuar interesat e shoqërisë sonë në Kosovë. Ne si qeveri kemi parë të nevojshme që ti përkushtojmë ma shumë zhvillimit dhe infrastrukturës rrugore si domosdoshëmeri paraprake e sektorëve tjerë në Adem Grabovci në zyre ekonomi. Një infrastrukturë të shëndoshë të lirë që pa këtë segment organizimi nuk mund të bëhët fjalë për një zhvillim të mirëfillt të ekonomisë në fusha të ndryshme të biznesit ,duke përgaditur një siguri edhe për investitorët e huaj ku kemi ardhë në përfundim që të fokusohemi në infrastrukturen rrugore. Pyetja jonë: Kur pretendoni që të jetë e përfunduar rruga Aeroport- Prishtinë? Ndërtimi i rruges të Ura e lumit Vragoli Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë në urën ma të madhe në këtë rrug lumit ku shpesh është vërshuar Përgjigjie: Ne pretendojmë që ta realizojmë marrëveshjen kontraktuese në mes qeverisë dhe firmave që kanë fituar tenderët në ndërtimin e kësaj rruge ku tani jemi në fazën përfundimtare. Ne e bëjmë inspktimin e përditëshem sikur se patë edhe vet dje në teren. Kohë pas kohe i percjellim punimet, mirrëmi edhe me pronat e pronarëve buzë rrugës. Jemi përpjekur që të jemi afër pronarit më qellim të shpronsimit për dëmët që ju kanë krijuar në pronën private.I falimnderoj të gjithë qytetarët për mirëkuptimin që kanë shprehur për interesin shoqëror por edhe interesave të tyre. Pyetja jonë: Kur mendoni ju si njëri kompetent i Transporteve dhe Telekomunikacionit së do të fillojnë qarkullimi i automjetëve me autotarga të Kosovës jashtë shtetit, qarkullimi i mjetëve të rënda si element zhvillimi për ekonomin e Kosovës në eksport -import dhe ndikimi i Serbisë si shtet fqinj që përkufizohet me Kosovën Adem Grabovci me nje grup ingjinjerësh duke diskutuar projektin Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë afer lumit ku shpesh jen në terrën të ura e lumit ku eshtë një nder pikat ma aktuale në këtë aks kreu probleme nga vershimet e uijt. rrugor qe pritet te bëhen permesime në interesin e qytetarve për rregullimin e dalje hyrjeve të disa fshatrave këtë pikë udhëkryqi Përgjigjia: Ne jemi duke zhvilluar takime me shtete të ndryshme regjionale që ti nënshkrujmë disa marrëveshje pikërisht në fushën e transporteve me që akoma, Kosova nuk e ka fituar të drejtën që të jetë anëtare e shteteve të zhvilluar por më gjithëatë kemi mbërri suksese të mëdha që Kosova u bë antare te bankës botërore dhe disa segmente të tjera. Kosovës janë duke ju hapur rrugë të reja, mirëpo kjo po mvarët edhe nga aktiviteti i yn, dhe jamë shumë i bindur që angazhimi ynë i institucioneve dhe i qeveritarëve nuk do të mungojë në këtë drejtim. Besoj që Kosova shumë shpejt do të jetë anëtare e shumë strukturavendërkombëtare, ndërsa sa i përketë Serbisë nuk jemi të shtresuar edhe me përpjekjet e saj që të pengoj. Ne kemi programët tona, detyrat tona dhe nuk do të humbasim kohën me klithjet e Serbisë që përpiqet t’i krijoj pengesa Kosovës. Serbia është e pafuqishme në fushën ekonomike në atë politike që ti rezistoj popullit të Kosovës me një ritëm aqë të fuqishem ndërkombëtar. Është shqetsuese pakë a shumë rasti i propagandës serbe që kanë një përkrahrje tek një spektër i vogël shtetësh por më kalimin e kohës do te evitohet edhe ky zemërim dhe klithje e zhurmshme por pa zë e disa çarçeve të Serbisë. Pyetja jonë: Edhe vetë jamë emigrant dhe jetoj në Gjermani dhe shtrohet pyetja çarë faktori është emigracioni shqipëtar për zhvillimin ekonomik kulturor politik të Kosovës dhe a është anashkaluar faktori emigrant në qeveritë e Kosovës , a shfrytëzohët sa duhet potenciali i emigracionit shqipëtar? Përgjigjia: Ne e vlerësojmë shumë lart faktorin emigracion, sepse kemi një forcë shumë të madhe. Në të kaluaren ka qenë një ndër faktorët kryesor, pikërishtë në kohën e luftës edhe të para luftës që ka pasur nikim shumë të madhë në vetëdisimin e qytetarëve të vendit, ka mbajtë të ndezur ndjenjen e dashurisë ndaj atdheut deri në çlirimin e vendit, ajo morri pjesë drejtpërzdrejt në fushëbeteja por nuk e kurseu vetën as materialisht. Kanë ndikuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës. Unë mendoj që qeveria e Kosovës nuk e anashkalon mërgaten. Qeveria e Kosovës ka si synim që të krejtoj kushtë që të këtë edhe kontakte edhe me të përaferta me mërgatën shqiptare. Ne i vlersojmë shumë lart potencialin që egziston në mërgaten shqiptare qoftë intelektual politik apo financjar. Kisha t’ju bëjë thirrje emigracjonit shqiptar që ta kuptojnë realitetin se ne kemi vetëm një vit jetë nën ambrellën e pavarësisë. E dimë që nuk kemi pasur mundësi që të plotësohohën gjitha dëshirat e mërgimtareve. Mërgata shqiptare meriton një përkrahje të fuqishme dhe konsiderohet të jenë faktor ma dominante edhe në të ardhmen. Konsideroj se emigracioni shqipëtar do të jetë një udhërrefyes dhe flamurtar i zhvillimit dhe lulëzimit të Kosovës pa marrë para sysh së ku jemi duhët ta krijojmë unitetin e bashkëkimit të gjitha forcave tona. Pyetja jonë: Në emigracionin shqiptar egziston një numër i madhë biznesmenësh që kanë një kapital a thua është shfrytëzuar ky kapital sa duhët a u bë një siguri e plotë për investitorët shqiptarë dhe ata të huaj? Përgjigjia: Unë mendoj së do të jetë shumë pozitive që ai shqiptar që derdh këtu kapitalin konsideron që ka derdh në vendin e vetë. Është një gjë e veçantë se ai kapital do të jetë i dyfishtë si kapital i një shqiptari kapital i cili sillët dhe mbetet prapë në Kosovë ku është një produkt i dyfishtë në krahasim me një investitor të huaj që kapitalin e tërheqen nga Kosova. Kosova dot të jetë një vend atraktiv dhe tërheqës për shumë biznesmen gjerman, italjan, zvicërran, turq etj, kështu që rrjedh mendimi së kur ata kanë interesa atëherë shqiptarët nuk duhët të hezitojnë në investitimët e tyre por duhët të investojnë dhe të na ndihmojnë qe ta zhvillojnë vendin familjen edhe shoqërin kosovare. Pyetja jonë: çka mendoni për aksin rrugor Prizren *****re që është duke u përfolur për fillimin e punimeve edhe të kësaj autostrade që ti bashkëangjitet autostradës Durrës – Kukës, a mund të jetë si faktor për zhvillimin dhe turizmin dhe ekonomisë në Shqipëri , ku ka sinjale shumë pozitive sipas vlërsimit të një emisjoni televiziv gjerman SAT.1-” Das Magazin “këto ditë e rradhiti Shqipërinë numër një për turizmin e vitit 2009 për shtetet e Europës sipas vlerësimit në higjenë, ushqim, çmime, bregdetit me pasurit e tij, etj, Saranda fitoj çmimin e parë në krahasim më shtetet rajonale dhe ju bëri thirrje publike 80 milion gjermanve që në vitin tjeter pushimët ti bëjnë në Shqipëri.

Advertisements

interviste me Adem Grabovcin

Posted in Uncategorized on Shtator 19, 2009 by cakolli

Intervistë me zëvendësministrin e Transporteve
dhe Telekomunikacionit të Kosovës
zotin Adem Grabovci

Asllan Dibrani

Me një bugjet aktual çfar mbretron sot ne Kosovë dhe pas një ekonomie të rrenuar pas luftës, Qeveria e Kosovë është duke bërë veprime gjigante në hapjen e rrugeve të reja ku brenda vitit i shtroj dhe osfalltoj rreth 618 km rruge me një ifrastrukturë shumë moderrne . riparoj dhe ndertoj qindra shkolla , bëri një histori epokale për një kohë të shkurtër. Sot Qeveria e Kosovës ka me qindra intelektual që kanë krijuiar nje imazh politik siq është zoti Fatmir Limaj si ministër i Transporteve dhe Telekomunikacioneve të Kosovës, sipas dinamikës së punëve ne teren rrjedh mendimi se zoti Fatmir Limaj ,Adem Grabovci zëvndësministër i Transportit dhe Telekomunikacionit me stafin e tyre janë duke bërë hapa gjigant drejt zhvillimit të Kosovës ku sipas kësaj, po del se tani për tani po kryhen kryevepra për brezin e ardhshëm dhe janë ma te sukseshmit deri me tani.
Shkas i nje interviste me zotin Adem Grabovcin njeriun me nje influencë , me një vizion kombtar në veprime njeriu i zyres , i qeverisë , edhe i terenit duke i percjellur zhvillinimin e rrugëve në praktikë, në baltë, pluhur por edhe në shi vetëm e vetëm që të jetë afër projekteve të urave, nenkalimeve,mbikalimeve rretheve udhëkryqeve në aksin rrugor Prishtine- Sllatinë por dhe ma gjërë në rajonin e Kosovës,duke përcjellur finalizimin perfundimtar të kësaj rruge shumë të rëndesishme për
Kosovën.

Pyetja e jonë: Zoti zëvendës- ministër, sipas dinamikës së aktiviteteve të punës pikërisht në aksin rrugor Prishtinë -Aeroport shifet së është duke u bërë një finalizim përfundimtar i asaj rruge. A mund të na flisni diçka në këtë drejtim?
Përgjigjie: Së pari ne jemi duke punuar me përkushtim dhe në mandatin tonë të qeverisë duke u mbështetur në përvojen e disa shteteve tranzitcionale duke i kombinuar interesat e shoqërisë sonë në Kosovë. Ne si qeveri kemi parë të nevojshme që ti përkushtojmë ma shumë zhvillimit dhe infrastrukturës rrugore si domosdoshëmeri paraprake e sektorëve tjerë në
Adem Grabovci në zyre
ekonomi. Një infrastrukturë të shëndoshë të lirë që pa këtë segment organizimi nuk mund të bëhët fjalë për një zhvillim të mirëfillt të ekonomisë në fusha të ndryshme të biznesit ,duke përgaditur një siguri edhe për investitorët e huaj ku kemi ardhë në përfundim që të fokusohemi në infrastrukturen rrugore.

Pyetja jonë: Kur pretendoni që të jetë e përfunduar rruga Aeroport- Prishtinë?

Ndërtimi i rruges të Ura e lumit Vragoli Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë në urën ma të madhe në
këtë rrug lumit ku shpesh është vërshuar

Përgjigjie: Ne pretendojmë që ta realizojmë marrëveshjen kontraktuese në mes qeverisë dhe firmave që kanë fituar tenderët në ndërtimin e kësaj rruge ku tani jemi në fazën përfundimtare. Ne e bëjmë inspktimin e përditëshem sikur se patë edhe vet dje në teren. Kohë pas kohe i percjellim punimet, mirrëmi edhe me pronat e pronarëve buzë rrugës. Jemi përpjekur që të jemi afër pronarit më qellim të shpronsimit për dëmët që ju kanë krijuar në pronën private.I falimnderoj të gjithë qytetarët për mirëkuptimin që kanë shprehur për interesin
shoqëror por edhe interesave të tyre.

Pyetja jonë: Kur mendoni ju si njëri kompetent i Transporteve dhe Telekomunikacionit së do të fillojnë qarkullimi i automjetëve me autotarga të Kosovës jashtë shtetit, qarkullimi i mjetëve të rënda si element zhvillimi për ekonomin e Kosovës në eksport -import dhe ndikimi i Serbisë si shtet fqinj që përkufizohet me Kosovën

Adem Grabovci me nje grup ingjinjerësh duke diskutuar projektin Aksi rrugor Prishtin-Aeroport-Slatinë afer lumit ku shpesh jen
në terrën të ura e lumit ku eshtë një nder pikat ma aktuale në këtë aks kreu probleme nga vershimet e uijt.
rrugor qe pritet te bëhen permesime në interesin e qytetarve për
rregullimin e dalje hyrjeve të disa fshatrave këtë pikë udhëkryqi

Përgjigjia: Ne jemi duke zhvilluar takime me shtete të ndryshme regjionale që ti nënshkrujmë disa marrëveshje pikërisht në fushën e transporteve me që akoma, Kosova nuk e ka fituar të drejtën që të jetë anëtare e shteteve të zhvilluar por më gjithëatë kemi mbërri suksese të mëdha që Kosova u bë antare te bankës botërore dhe disa segmente të tjera. Kosovës janë duke ju hapur rrugë të reja, mirëpo kjo po mvarët edhe nga aktiviteti i yn, dhe jamë shumë i bindur që angazhimi ynë i institucioneve dhe i qeveritarëve nuk do të mungojë në këtë drejtim. Besoj që Kosova shumë shpejt do të jetë anëtare e shumë strukturavendërkombëtare, ndërsa sa i përketë Serbisë nuk jemi të shtresuar edhe me përpjekjet e saj që të pengoj. Ne kemi programët tona, detyrat tona dhe nuk do të humbasim kohën me klithjet e Serbisë që përpiqet t’i krijoj pengesa Kosovës. Serbia është e pafuqishme në fushën ekonomike në atë politike që ti rezistoj popullit të Kosovës me një ritëm aqë të fuqishem ndërkombëtar. Është shqetsuese pakë a shumë rasti i propagandës serbe që kanë një përkrahrje tek një spektër i vogël shtetësh por më kalimin e kohës do te evitohet edhe ky zemërim dhe klithje e zhurmshme por pa zë e disa çarçeve të Serbisë.

Pyetja jonë: Edhe vetë jamë emigrant dhe jetoj në Gjermani dhe shtrohet pyetja çarë faktori është emigracioni shqipëtar për zhvillimin ekonomik kulturor politik të Kosovës dhe a është anashkaluar faktori emigrant në qeveritë e Kosovës , a shfrytëzohët sa duhet potenciali i emigracionit shqipëtar?

Përgjigjia: Ne e vlerësojmë shumë lart faktorin emigracion, sepse kemi një forcë shumë të madhe. Në të kaluaren ka qenë një ndër faktorët kryesor, pikërishtë në kohën e luftës edhe të para luftës që ka pasur nikim shumë të madhë në vetëdisimin e qytetarëve të vendit, ka mbajtë të ndezur ndjenjen e dashurisë ndaj atdheut deri në çlirimin e vendit, ajo morri pjesë drejtpërzdrejt në fushëbeteja por nuk e kurseu vetën as materialisht. Kanë ndikuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës. Unë mendoj që qeveria e Kosovës nuk e anashkalon mërgaten. Qeveria e Kosovës ka si synim që të krejtoj kushtë që të këtë edhe kontakte edhe me të përaferta me mërgatën shqiptare. Ne i vlersojmë shumë lart potencialin që egziston në mërgaten shqiptare qoftë intelektual politik apo financjar. Kisha t’ju bëjë thirrje emigracjonit shqiptar që ta kuptojnë realitetin se ne kemi vetëm një vit jetë nën ambrellën e pavarësisë. E dimë që nuk kemi pasur mundësi që të plotësohohën gjitha dëshirat e mërgimtareve. Mërgata shqiptare meriton një përkrahje të fuqishme dhe konsiderohet të jenë faktor ma dominante edhe në të ardhmen. Konsideroj se emigracioni shqipëtar do të jetë një udhërrefyes dhe flamurtar i zhvillimit dhe lulëzimit të Kosovës pa marrë para sysh së ku jemi duhët ta krijojmë unitetin e bashkëkimit të gjitha forcave tona.

Pyetja jonë: Në emigracionin shqiptar egziston një numër i madhë biznesmenësh që kanë një kapital a thua është shfrytëzuar ky kapital sa duhët a u bë një siguri e plotë për investitorët shqiptarë dhe ata të huaj?

Përgjigjia: Unë mendoj së do të jetë shumë pozitive që ai shqiptar që derdh këtu kapitalin konsideron që ka derdh në vendin e vetë. Është një gjë e veçantë se ai kapital do të jetë i dyfishtë si kapital i një shqiptari kapital i cili sillët dhe mbetet prapë në Kosovë ku është një produkt i dyfishtë në krahasim me një investitor të huaj që kapitalin e tërheqen nga Kosova. Kosova dot të jetë një vend atraktiv dhe tërheqës për shumë biznesmen gjerman, italjan, zvicërran, turq etj, kështu që rrjedh mendimi së kur ata kanë interesa atëherë shqiptarët nuk duhët të hezitojnë në investitimët e tyre por duhët të investojnë dhe të na ndihmojnë qe ta zhvillojnë vendin familjen edhe shoqërin kosovare.

Pyetja jonë: çka mendoni për aksin rrugor Prizren *****re që është duke u përfolur për fillimin e punimeve edhe të kësaj autostrade që ti bashkëangjitet autostradës Durrës – Kukës, a mund të jetë si faktor për zhvillimin dhe turizmin dhe ekonomisë në Shqipëri , ku ka sinjale shumë pozitive sipas vlërsimit të një emisjoni televiziv gjerman SAT.1-” Das Magazin “këto ditë e rradhiti Shqipërinë numër një për turizmin e vitit 2009 për shtetet e Europës sipas vlerësimit në higjenë, ushqim, çmime, bregdetit me pasurit e tij, etj, Saranda fitoj çmimin e parë në krahasim më shtetet rajonale dhe ju bëri thirrje publike 80 milion gjermanve që në vitin tjeter pushimët ti bëjnë në Shqipëri.

NGA TRADITA JONË

Posted in muzikë on Gusht 1, 2009 by cakolli

mustafaNga tradita jonë : MOTRAT MUSTAFA – KËNGËTARE ME TRADITË DHE KULTURË UNIVERSALE KOMBËTARE Dasmat dhe ahengjet popullore sot Sezoni i pushimeve verore në periudhën prej datës 15 Korrik deri më datën 15 Gusht, ka shumë vite që është shndërruar në sezon të dasmave, fejesave, martesave, konagjeçeve , synetive dhe ahengjeve tjera familjare . Këtë sezon e ka imponuar realiteti kohor mbi trojet shqiptare, nga se të pakta janë ato familje të cilat nuk i ka prekur virusi i kurbetit, apo mërgimit. Por, edhe ato pak familje të cilat nuk i ka prekur ky virus, nuk kanë shpëtuar pa u prekur në rrethin e gjerë familjarë, në rrethin miqësor dhe në rrethin e ngushtë shoqëror . Andaj, në kushtet dhe rrethanat e krijuara nga virusi i kurbetit, në ditët e sotme është e pa mundur që ndonjë familje ta organizojë ndonjë aheng familjarë, dasmë, fejesë , apo ndonjë ceremoni tjetër tradicionale familjare dhe të mund t’i tubojë të gjithë rrethin familjarë, rrethin miqësor, apo rrethin shoqëror, nga se shumica e njerëzve tanë janë tretur anë e kënd rruzullit tokësor, duke bredhur rrugëve të kurbetit të zi, duke kërkuar punë dhe kushte më të mira për të mbijetuar, duke u ndarë nga familja, vendlindja, atdheu, dasmat, vdekjet dhe nga gjithë bota e të gjallëve me të cilët kanë lindur, janë rritur dhe e kanë ndarë së bashku të ëmblën dhe të hidhurën ! Në anën tjetër, nga rrethanat e rënda ekonomike dhe papunësia e madhe që mbretëron në Kosovë, por edhe në mbarë trojet tjera etnike shqiptare, edhe ato familje që kanë ngelur të vetmuara pa një pjesë më vitale të pjesëtarëve të tyre, përkundër dëshirës së madhe të tyre që të bëjnë ndonjë dasmë martese, fejese, apo ndonjë aheng tjetër familjarë , kushtet e rënda ekonomike dhe varfëria e skajshme nuk ua mundëson që të organizojnë këso dasmash e ahengjesh, nga se kostoja e një dasme, apo ahengu familjarë, sot ka një çmim shumë të lartë . Duke u nisur nga këto rrethana të krijuara nga koha më e re, sot familjet shqiptare janë të shtrënguara që dasmat e martesave, fejesave dhe gazmendet tjera familjare, t’i organizojnë ekskluzivisht në sezonin e pushimeve verore, gjatë gjysmës së dytë të muajit Korrik dhe gjysmës së parë të muajit Gusht, me shpresë se sado pak do të krijohen kushtet më të volitshme për t’ u bashkuar së paku një herë në vit, me më të dashurit dhe më të afërmit e tyre, nga se dasmat , as gazmendet tjera familjare nuk do të kishin kuptim, as gëzim pa praninë e të gjithë njerëzve më të afërm të familjes. Për ta arritur sado pak këtë qëllim, familjet shqiptare janë të shtrënguara që terminet e dasmave të tyre , t’ i caktojnë së paku 6 muaj më përpara, apo ndoshta edhe një vit më përpara dasmës ! Këto termine caktohen kaq herët me të vetmin qëllim: që të kenë kohë të mjaftueshme kurbetçinjtë për t’u përgatitur materialisht dhe me dokumentacione të nevojshme për udhëtime në vendlindjet, familjet dhe atdheun e tyre. Nga këto shkaqe, janë krijuar krejtësisht rrethana të reja në dasmat tona dhe më nuk respektohet tradita e vjetër, kur dasmat dhe ahengjet tjera familjare bëheshin ekskluzivisht ditëve të Enjte, apo të Dielave. Edhe kohëzgjatja e dasmave tona , më nuk është sikur dikur , që një dasmë zgjaste hiq më pak se tri ditë e tri netë , bile në raste të jashtëzakonshme , ndonjë dasmë zgjaste edhe me javë ! Tani më nuk shikohet se në cilën ditë të javës do të organizohen ceremonitë e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme familjare, madje ato organizohen edhe në termine të para-ditës, por edhe në kohët e mbrëmjes , ku kohëzgjatja e ceremonive dhe ahengut zgjatë maksimalisht deri në 6 orë . Ngarkesat kaq të mëdha dhe të dendura të gazmendeve të ndryshme familjare, kanë bërë që në këtë sezon veror, të shtohet konkurrenca e sigurimeve të lokaleve hoteliere dhe konkurrenca e sigurimeve të këngëtarëve dhe grupeve të ndryshme muzikore për argëtimin dhe disponimin e mysafirëve dasmorë . Mu nga këto rrethana, u janë krijuar kushte ideale hotelierëve dhe grupeve artistike , që t’ i vjelin mirë organizatorët e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme familjare, duke akorduar çmime astronomike si për shërbime hoteliere, ashtu edhe për shërbime muzikore dhe argëtim të dasmorëve . Kështu që , duke e respektuar sezonin veror që në fakt , kalon shumë shpejtë , organizatorëve të dasmave dhe ahengjeve tjera familjare, shpeshherë nuk u mbetet hapësirë për të manipuluar me përcaktimin e çmimeve, por për të tillët më e rëndësishmja mbetet sigurimi i lokaleve hoteliere dhe sigurimi i këngëtarëve dhe grupeve artistike, pa i pyetur fare për çmimin?! Nëse bëjmë një analizë të thukët dhe një matematikë të thjeshtë rreth shpenzimeve globale të një dasme sot, na del se për to shpenzohen aq shumë para, sa mund të ndërtohet komplet një shtëpi mesatare moderne dhe e mobiluar për banim të një familjeje. Merrni me mend kur një dasmë ka të ftuar 300- 500 mysafirë dasmorë dhe ata gjatë tërë natës hanë e pinë në hotel, apo restorant, çka të duan dhe për secilin person duhet paguar minimum nga 12 Euro, ku do të na del llogaria përfundimtare?! Për disponimin dhe argëtimin e atyre dasmorëve, do të paguhen këngëtarë dhe orkestra me çmime prej 2500 Euro deri në 3500 Euro ! Ku janë shpenzimet tjera familjare rreth përgatitjes së dasmës në shtëpi, rrobat e nusërisë, mobilet e dhomës dhe kur të llogariten të gjitha këto të dhëna, atëherë do ta kuptojmë se çfarë shpenzimesh bëhen sot për finalizimin e një dasme familjare?! Por, të gjitha këto shpenzime, mundime dhe përpjekje bëhen me të vetmen arsye dhe qëllim:- Që së pakut një herë në vit , të bashkohen familjet, miqtë dhe shokët për t’u parë në mes veti, për t’u çmallë, për t’u argëtua së bashku, për të këndua e vallëzua së bashku, e pastaj sërish do të vazhdojë ndarja, malli , lotët, dhembja dhe etja për t’ u parë me njëri – tjetrin plot 11 muaj deri në verën tjetër , kur nuk do të dihet se kush do të lindë, kush do të martohet, as kush do të largohet nga kjo botë ?! Një dasmë që do të mbahet mend për të mirë dhe të mbarë Të Mërkurën mbrëma, më datën 29 Korrik të vitit 2009, miku im, poeti popullor dhe adhuruesi i flakët i këngës dhe folklorit tradicional popullor, zotëriu Vahid Nasufi nga Kërçova , mërgimtarë në Zvicër , kishte organizuar dasmën e martesës së djalit të tij të hasretit – Arlindit me Dëshirën nga Kërçova . Për këtë dasmë të madhe familjare , Vahidi që herët kishte rezervuar Restorantin ekskluziv “Dardania” në Kërçovë dhe krahas tij, kishte rezervuar qysh herët yjet e Estradës kosovare – Motrat Mustafa me orkestrinën e tyre , që do të kujdeseshin për ahengun , argëtimin dhe disponimin sa më të mirë të mysafirëve të tij dasmorë . Pronari i kësaj dasme, z. Vahid Nasufi , i kishte ftuar mysafirët e tij, plot 6 muaj përpara ditës së caktuar për këtë dasmë . Kishte ftuar shumë familjarë, miq, shokë, dashamirë , jo vetëm nga Kërçova , por gjithandej trojeve dhe krahinave shqiptare, po edhe shumë miq e dashamirë nga diaspora . Numri i mysafirëve pjesëmarrës të kësaj dasme ishte vështirë të përcaktohej edhe pse salla e restorantit ishte mjaftë e madhe , dukej se po gumëzhinin mysafirët mu sikur bletët në hojet e koshiqeve të tyre . Zoti i dasmës , bashkë me familjarët e tij, i mirëprisnin mysafirët dasmorë të rreshtuar para hyrjes së restorantit, mu ashtu si që është mikpritja tradicionale shqiptare dhe për secilin mysafir angazhoheshin që t’ i vendosin nëpër ulëset dhe tavolinat meritore. Ajo që na ra në sy që në hyrje të restorantit e që dallonte nga shabllonet e traditave të vjetra , ishte fakti se në këtë dasmë askush nga mysafirët dasmor nuk ishte i ngarkuar me dhurata të shtrenjta e pompoze, sikur që shihej dikur në dasmat tjera , por të gjithë i kishin duart e lira dhe të zbrazura ?! Stop dhuratave , “urimeve dhe përshëndetjeve” dasmore ! Ajo që na befasoi për të mirë dhe të mbarë në këtë dasmë, ishte thyerja e një shablloni të vjetër tradicional, nga ana e Zotit të dasmës – Vahid Nasufi , i cili për herë të parë në historinë e dasmave tona popullore , në ftesat e dërguara për pjesëmarrje të mysafirëve në dasmën e martesës së djalit të tij, pos fjalëve më të përzgjedhura që i kishte shprehur në ato ftesa, kishte bërë edhe një befasi të këndshme dhe të pa parë deri më sot , ku në një shtojcë speciale të shkruar me ngjyrë të kuqe, kishte shkruar kështu: “Ju lutemi, që të mos na sillni dhurata dhe të mos dërgoni “urime e përshëndetje” përmes ansamblit muzikor gjatë dasmës “! Kjo “vërejtje” nga ana e Zotit të dasmës, sikur ua lehtësoi frymëmarrjen dhe pjesëmarrjen të gjithë atyre dasmorëve dhe dashamirëve të cilët kishin marrë rrugë për në dasmën e tij në Kërçovë . Por, njëkohësisht kjo “vërejtje” u mirëprit nga të gjithë dasmorët , nga se blerja e dhuratave të shtrenjta për t’i dërguar nëpër dasma dhe porosia e këngëve në formë të “urimeve dhe përshëndetjeve” përmes mikrofonit dhe këngëtarëve të dasmës, shumë kënd e vë para aktit të kryer , nga se shumica prej tyre nuk posedojnë kushte të mira materiale për të blerë dhurata luksoze dhe për të porositur nga disa herë këngë në formë të “urimeve dhe përshëndetjeve të veçanta”, andaj edhe bien në pozita të pa lakmueshme para dasmorëve të tjerë , nga të cilët me siguri se do të ndaheshin të turpëruar dhe kokulur ! Lidhur me eliminimin e këtyre dy dukurive të praktikuara kohë të gjatë nëpër dasmat dhe ahengjet tona popullore , Zoti i dasmës Vahid Nasufi, para dasmorëve të vet e tha publikisht: “Unë, ju kam ftuar në dasmën e martesës së djalit tim – Arlindit, për ta ndarë së bashku gëzimin tim jetësor familjar! Nuk ju kam ftuar për të iu gjobitur me të holla e dhurata të ndryshme , nga se gjatë tërë jetës sime kam punua për t’ ia siguruar jetën, kushtet dhe ekzistencën djalit tim. Kam punuar për t’ ia siguruar dasmën, shpenzimet e ahengut dhe të gjitha gjërat e nevojshme, pa e ngushtuar askënd tjetër! Kam punua për t’ ia siguruar edhe grupin e këngëtarëve dhe orkestrinën për argëtimin sa më të mirë të mysafirëve tonë dasmorë, andaj nuk e shoh të arsyeshme që ta bllokojmë muzikën me të ashtuquajturat “urime e përshëndetje të dasmorëve tanë”, nga se jemi të vetëdijshëm se secili prej jush , jeni nisur nga shtëpitë e juaja, me dëshirat dhe urimet më të përzemërta për të na e uruar dasmën dhe martesën e djalit tonë! Prandaj, nuk ka nevojë që përmes mikrofonave të bëhen “urime”, duke shpenzuar para më kot dhe duke i vu në pozita të pa lakmueshme dasmorët të cilët nuk e kanë xhepin aq të rëndë, sa të shpenzojnë edhe për këso lloj urimesh”! Zoti i dasmës, Vahid Nasufi , kësaj radhe i theu edhe dy shabllone tjera të praktikuara në traditat e dasmave tona popullore . Ai , nuk i lejoi mysafirët dasmorë që t’ i dhurojnë para nuses gjatë ceremonisë së vallëzimit për krah bashkëshortit të saj ! Po ashtu gjatë ahengut të kësaj dasme , nuk u lejua absolutisht as përdorimi dhe konsumimi i pijeve alkoolike ! Këto dy “ndalesa” konsiderojmë se janë shumë të mirëseardhura dhe shumë të dobishme për të gjithë dasmorët dhe organizatorët e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme popullore . Ndalesa e parë, që kishte të bëjë me mosdhënien e dhuratave me para, nuses gjatë vallëzimit të saj, ndikon shumë pozitivisht ndaj të gjithë mysafirëve të pranishëm dasmorë, nga se në aktet e kësaj ceremonie , shumë shpesh ka ndodhur që dikush nga dasmorët e pranishëm, të prirë nga mendja e madhe, ua kanë dhuruar nuseve nga një shumë të madhe parash, të cilat ia varnin nëpër duar e shami, për t’u reklamuar para dasmorëve tjerë, se gjoja, ata janë njerëz shumë të pasur dhe shumë të dashur të familjes së dasmorit ! Në rastet e këtilla, dhurata në para, të cilat ia dhuronin nuseve njerëzit me xhep më të hollë, ngeleshin nën hijen e atyre “më të pasurve”! Në anën tjetër, njerëzit e shtresave të varfra , dilnin nga sallat e dasmave, të skuqur, të turpëruar dhe kokulur para të gjithë të tjerëve ! Ndalesa e dytë , që kishte të bënte me mos-shërbimin dhe mos-konsumimin e pijeve alkoolike, gjithashtu është shumë e mirëseardhur dhe shumë e dobishme , nga se në një ambient të tillë ahengu familjarë, në mesin e të cilit gjenden vajza, gra, nuse, plaka, pleq, fëmijë, burra, beqarë…të lloj-lloj mentaliteti, shpesh herë mund të ndodhë që dikush prej tyre ta humb kontrollin e mirësjelljes dhe të bëjë ndonjë sjellje, apo ekses të pahijshëm , nga i cili do të ketë pasoja të pa parashikueshme dhe mund të vije deri tek prishja e dasmës ! Nga konsumimi i pa kontrolluar i pijeve alkoolike nëpër dasmat dhe ahengjet e ndryshme popullore, jo rrallë herë, ka ndodhur që të vijnë deri tek rrahjet, kacafytjet dhe përleshjet ndër më të ndryshme në mes të dasmorëve prezent . Po ashtu, nga përdorimi i tepruar i pijeve alkoolike nëpër dasmat e ndryshme popullore, në disa raste ka ardhur edhe deri tek sulmet e ndryshme në zemër të ndonjë dasmori, i cili nuk ka ditur të ndalet duke vallëzuar gjatë tërë natës, madje nën vapa të mëdha vere, derisa të tillët kanë përfunduar jetën tragjikisht nga sulmet në zemër, me ç’ rast edhe ua kanë prishur dasmat organizatorëve të tyre ! Stop muzikës dhe këndimit “Tallava” ! Stop “urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet familjare ! Zoti i dasmës, Vahid Nasufi, krahas angazhimeve dhe shpenzimeve tjera rreth përgatitjes dhe organizimit sa më të mirë të dasmës së tij, rëndësi të posaçme i kishte kushtuar sigurimit dhe angazhimit me kohë të këngëtarëve dhe grupit muzikor , të cilët do të përkujdeseshin për argëtimin dhe disponimin sa më të mirë të mysafirëve të tij dasmorë ! Për këtë qëllim, ai kishte angazhuar yjet e dëshmuara të këngës tradicionale popullore shqiptare, motrat: Sahide , Safete dhe Luljeta Mustafa, këngëtare këto që janë të njohura në mbarë nën-qiellin shqiptar me posedim të një tradite dhe kulture universale të artit të mirëfilltë tradicional shqiptar . Këto motra artiste të mirënjohura për kultivimin besnik dhe ruajtjen e vlerave të këngës popullore shqiptare , në koordinim me anëtarët e orkestrinës së tyre, me pëlqimin dhe përkrahjen e pa rezervë të bashkëshortëve të tyre , kishin marrë një vendim të formës së prerë: që njëherë e përgjithmonë t’iu thonë “STOP” fenomenit të ashtuquajtur “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve tanë”, si dhe njëherë e përgjithmonë t’i thonë “STOP” stilit të muzikës dhe këndimit me prejardhje rome, të quajtur “TALLAVA”, stil ky, që viteve të fundit i ka ngulfatur këngët dhe vlerat e mirëfillta të traditës muzikore shqiptare! Motrat MUSTAFA dhe anëtarët e grupit të tyre muzikor, që me kohë e kishin bërë traditë, që gjatë negociatave me ofertuesit e tyre lidhur me marrëveshjen për muzikim në dasmat dhe ahengjet e ndryshme popullore, kushti i parë i tyre ishte që dasmorët të mos iu kërkojnë këngë dhe muzikë të stilit “TALLAVA” dhe që dasmorët të mos i bezdisin ato me kërkesa të “urimeve dhe përshëndetjeve”! Këto kushte dhe kërkesa të motrave MUSTAFA, me kënaqësinë më të madhe i kishte mirëpritur dhe përqafuar edhe Zoti i dasmës, Vahid Nasufi nga Kërçova . Që në hapje të programit muzikor të dasmës, motrat Mustafa , po sa ia uruan përzemërsisht dasmën Zotit të shtëpisë dhe iu uruan mirëseardhje të gjithë mysafirëve dasmorë, menjëherë iu drejtuan mysafirëve publikisht se ato në asnjë mënyrë nuk do të pranojnë kërkesa për këngët “Tallava” e as “urime e përshëndetje të dasmorëve tanë”! Dasmorët e pranishëm pak si me habi, i mirëpritën këto kërkesa të këtyre këngëtareve të spikatura, duke shprehur në veti habinë se gjoja , këto MOTRA, nuk po i duakanë paratë dhe “bakshishet”?! Motrat MUSTAFA, ia morën këngës duke shkëlqyer si yje të vërteta në skenë, para dasmorëve. Ato gjatë tërë mbrëmjes sa zgjati ahengu i kësaj dasme, asnjëherë nuk dolën nga binaret e këngës dhe muzikës së mirëfilltë tradicionale shqiptare . Bukurinë dhe shijen e vërtetë të këngës, edhe më tepër ia shtonin qëndrimet e tyre modeste, buzëqeshjet dhe disponimi kulmor para dasmorëve të pranishëm, të cilët çdo këngë të tyre e mirëpriste me duartrokitje frenetike dhe me shoqërim vallëzues . Këndimit të mrekullueshëm origjinal dhe artistik të Motrave MUSTAFA, iu jepte ngjyrë, shije dhe ëmbëlsirë orkestrina e mrekullueshme profesionale në përbërje të këtyre instrumentistëve: Enver Ibrahimi- klaviatura sintetike , Sefë Kryeziu – saksofonist dhe surlë , Sadat Elashani – kitarist dhe tonist dhe Fadil Stublla – bateri . Të mrekullueshëm ishin edhe z. Fadil Mareci – bashkëshorti i Sahides dhe Bujar Hoti – bashkëshorti i Safetes, të cilët përkujdeseshin në vazhdimësi për teknikën e zërimit dhe atmosferën sa më të mirë të ahengut në favor të disponimit të dasmorëve dhe familjarëve të dasmorit . Vlen për t’u theksuar se Motrat MUSTAFA, vijnë prej një çerdheje të bilbilave të këngës shqiptare dhe djepi i trimave legjendar shqiptar, pra nga Mushtishti legjendar . Ato vijnë nga një familje përparimtare, arsimdashëse, artdashëse dhe atdhetare, të cilën e përbëjnë 8 motra dhe 2 vëllezër . Pra, gjithsejtë janë 10 fëmijë të një babe dhe të një nëne. Bashkëshorti i Sahides, zotëriu Fadil Mareci , i cili ka diplomuar kriminalistikën, lidhur me eliminimin e “Urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet familjare, ai thotë: “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve”, nuk e rrisin ahengun dhe nuk e shtojnë atmosferën dasmore! Përkundrazi, ato e prishin atmosferën, krijojnë nervozë në mesin e shumë dasmorëve dhe mund të sjellin edhe konflikte të ndryshme në mes të dasmorëve, apo edhe në raportet dasmorë- këngëtarë! “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve” i obligojnë këngëtarët që të shmangen nga këngët e mirëfillta tradicionale dhe t’ i fusin në përdorim këngët me vlera të dyshimta, madje edhe aso të stilit “Tallava”! Unë, mendoj se aplikimi i formës së “Urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet popullore, nuk i kontribuon askujt, e aq më tepër dasmorëve, apo pronarëve të dasmave, nga se forma e “urimeve” të tilla i takon një shtrese të primitivizmit dhe të stilit të kafeneve klasike ! Unë, apeloj tek të gjithë shqiptarët kudo që jetojnë dhe organizojnë dasma e ahengje të ndryshme familjare, që njëherë e përgjithmonë t’ i flakin nga përdorimi “urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve” dhe përdorimin e këngëve të stilit “Tallava”, nga se ato nuk i përkasin kulturës dhe traditës muzikore shqiptare !” Në fund të kësaj dasme, të gjithë mysafirët e pranishëm dhe familjarët e kësaj dasme të madhe, u ndanë me përqafime të ngrohta vëllazërore, duke bërë fotografi e xhirime të ndryshme me këngëtaret dhe anëtarët e këtij grupi të mrekullueshëm muzikor, në mënyrë që t’ i ruajnë në gji me xhelozi, kujtimet dhe përjetimet më të mira dhe të paharrueshme nga kjo mbrëmje plot këngë, vallëzim, aheng e gëzim! Le të shpresojmë se shembulli i dasmorit Vahid Nasufi nga Kërçova dhe shembulli i Grupit muzikor të Motrave MUSTAFA, do të iu shërbejë edhe shumë e shumë dasmave e ahengjeve tjera familjare në mbarë trojet etnike shqiptare ! Kërçovë – Gjilan, më 29 Korrik 2009. Demir KRASNIQI Nga tradita jonë : MOTRAT MUSTAFA – KËNGËTARE ME TRADITË DHE KULTURË UNIVERSALE KOMBËTARE Dasmat dhe ahengjet popullore sot Sezoni i pushimeve verore në periudhën prej datës 15 Korrik deri më datën 15 Gusht, ka shumë vite që është shndërruar në sezon të dasmave, fejesave, martesave, konagjeçeve , synetive dhe ahengjeve tjera familjare . Këtë sezon e ka imponuar realiteti kohor mbi trojet shqiptare, nga se të pakta janë ato familje të cilat nuk i ka prekur virusi i kurbetit, apo mërgimit. Por, edhe ato pak familje të cilat nuk i ka prekur ky virus, nuk kanë shpëtuar pa u prekur në rrethin e gjerë familjarë, në rrethin miqësor dhe në rrethin e ngushtë shoqëror . Andaj, në kushtet dhe rrethanat e krijuara nga virusi i kurbetit, në ditët e sotme është e pa mundur që ndonjë familje ta organizojë ndonjë aheng familjarë, dasmë, fejesë , apo ndonjë ceremoni tjetër tradicionale familjare dhe të mund t’i tubojë të gjithë rrethin familjarë, rrethin miqësor, apo rrethin shoqëror, nga se shumica e njerëzve tanë janë tretur anë e kënd rruzullit tokësor, duke bredhur rrugëve të kurbetit të zi, duke kërkuar punë dhe kushte më të mira për të mbijetuar, duke u ndarë nga familja, vendlindja, atdheu, dasmat, vdekjet dhe nga gjithë bota e të gjallëve me të cilët kanë lindur, janë rritur dhe e kanë ndarë së bashku të ëmblën dhe të hidhurën ! Në anën tjetër, nga rrethanat e rënda ekonomike dhe papunësia e madhe që mbretëron në Kosovë, por edhe në mbarë trojet tjera etnike shqiptare, edhe ato familje që kanë ngelur të vetmuara pa një pjesë më vitale të pjesëtarëve të tyre, përkundër dëshirës së madhe të tyre që të bëjnë ndonjë dasmë martese, fejese, apo ndonjë aheng tjetër familjarë , kushtet e rënda ekonomike dhe varfëria e skajshme nuk ua mundëson që të organizojnë këso dasmash e ahengjesh, nga se kostoja e një dasme, apo ahengu familjarë, sot ka një çmim shumë të lartë . Duke u nisur nga këto rrethana të krijuara nga koha më e re, sot familjet shqiptare janë të shtrënguara që dasmat e martesave, fejesave dhe gazmendet tjera familjare, t’i organizojnë ekskluzivisht në sezonin e pushimeve verore, gjatë gjysmës së dytë të muajit Korrik dhe gjysmës së parë të muajit Gusht, me shpresë se sado pak do të krijohen kushtet më të volitshme për t’ u bashkuar së paku një herë në vit, me më të dashurit dhe më të afërmit e tyre, nga se dasmat , as gazmendet tjera familjare nuk do të kishin kuptim, as gëzim pa praninë e të gjithë njerëzve më të afërm të familjes. Për ta arritur sado pak këtë qëllim, familjet shqiptare janë të shtrënguara që terminet e dasmave të tyre , t’ i caktojnë së paku 6 muaj më përpara, apo ndoshta edhe një vit më përpara dasmës ! Këto termine caktohen kaq herët me të vetmin qëllim: që të kenë kohë të mjaftueshme kurbetçinjtë për t’u përgatitur materialisht dhe me dokumentacione të nevojshme për udhëtime në vendlindjet, familjet dhe atdheun e tyre. Nga këto shkaqe, janë krijuar krejtësisht rrethana të reja në dasmat tona dhe më nuk respektohet tradita e vjetër, kur dasmat dhe ahengjet tjera familjare bëheshin ekskluzivisht ditëve të Enjte, apo të Dielave. Edhe kohëzgjatja e dasmave tona , më nuk është sikur dikur , që një dasmë zgjaste hiq më pak se tri ditë e tri netë , bile në raste të jashtëzakonshme , ndonjë dasmë zgjaste edhe me javë ! Tani më nuk shikohet se në cilën ditë të javës do të organizohen ceremonitë e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme familjare, madje ato organizohen edhe në termine të para-ditës, por edhe në kohët e mbrëmjes , ku kohëzgjatja e ceremonive dhe ahengut zgjatë maksimalisht deri në 6 orë . Ngarkesat kaq të mëdha dhe të dendura të gazmendeve të ndryshme familjare, kanë bërë që në këtë sezon veror, të shtohet konkurrenca e sigurimeve të lokaleve hoteliere dhe konkurrenca e sigurimeve të këngëtarëve dhe grupeve të ndryshme muzikore për argëtimin dhe disponimin e mysafirëve dasmorë . Mu nga këto rrethana, u janë krijuar kushte ideale hotelierëve dhe grupeve artistike , që t’ i vjelin mirë organizatorët e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme familjare, duke akorduar çmime astronomike si për shërbime hoteliere, ashtu edhe për shërbime muzikore dhe argëtim të dasmorëve . Kështu që , duke e respektuar sezonin veror që në fakt , kalon shumë shpejtë , organizatorëve të dasmave dhe ahengjeve tjera familjare, shpeshherë nuk u mbetet hapësirë për të manipuluar me përcaktimin e çmimeve, por për të tillët më e rëndësishmja mbetet sigurimi i lokaleve hoteliere dhe sigurimi i këngëtarëve dhe grupeve artistike, pa i pyetur fare për çmimin?! Nëse bëjmë një analizë të thukët dhe një matematikë të thjeshtë rreth shpenzimeve globale të një dasme sot, na del se për to shpenzohen aq shumë para, sa mund të ndërtohet komplet një shtëpi mesatare moderne dhe e mobiluar për banim të një familjeje. Merrni me mend kur një dasmë ka të ftuar 300- 500 mysafirë dasmorë dhe ata gjatë tërë natës hanë e pinë në hotel, apo restorant, çka të duan dhe për secilin person duhet paguar minimum nga 12 Euro, ku do të na del llogaria përfundimtare?! Për disponimin dhe argëtimin e atyre dasmorëve, do të paguhen këngëtarë dhe orkestra me çmime prej 2500 Euro deri në 3500 Euro ! Ku janë shpenzimet tjera familjare rreth përgatitjes së dasmës në shtëpi, rrobat e nusërisë, mobilet e dhomës dhe kur të llogariten të gjitha këto të dhëna, atëherë do ta kuptojmë se çfarë shpenzimesh bëhen sot për finalizimin e një dasme familjare?! Por, të gjitha këto shpenzime, mundime dhe përpjekje bëhen me të vetmen arsye dhe qëllim:- Që së pakut një herë në vit , të bashkohen familjet, miqtë dhe shokët për t’u parë në mes veti, për t’u çmallë, për t’u argëtua së bashku, për të këndua e vallëzua së bashku, e pastaj sërish do të vazhdojë ndarja, malli , lotët, dhembja dhe etja për t’ u parë me njëri – tjetrin plot 11 muaj deri në verën tjetër , kur nuk do të dihet se kush do të lindë, kush do të martohet, as kush do të largohet nga kjo botë ?! Një dasmë që do të mbahet mend për të mirë dhe të mbarë Të Mërkurën mbrëma, më datën 29 Korrik të vitit 2009, miku im, poeti popullor dhe adhuruesi i flakët i këngës dhe folklorit tradicional popullor, zotëriu Vahid Nasufi nga Kërçova , mërgimtarë në Zvicër , kishte organizuar dasmën e martesës së djalit të tij të hasretit – Arlindit me Dëshirën nga Kërçova . Për këtë dasmë të madhe familjare , Vahidi që herët kishte rezervuar Restorantin ekskluziv “Dardania” në Kërçovë dhe krahas tij, kishte rezervuar qysh herët yjet e Estradës kosovare – Motrat Mustafa me orkestrinën e tyre , që do të kujdeseshin për ahengun , argëtimin dhe disponimin sa më të mirë të mysafirëve të tij dasmorë . Pronari i kësaj dasme, z. Vahid Nasufi , i kishte ftuar mysafirët e tij, plot 6 muaj përpara ditës së caktuar për këtë dasmë . Kishte ftuar shumë familjarë, miq, shokë, dashamirë , jo vetëm nga Kërçova , por gjithandej trojeve dhe krahinave shqiptare, po edhe shumë miq e dashamirë nga diaspora . Numri i mysafirëve pjesëmarrës të kësaj dasme ishte vështirë të përcaktohej edhe pse salla e restorantit ishte mjaftë e madhe , dukej se po gumëzhinin mysafirët mu sikur bletët në hojet e koshiqeve të tyre . Zoti i dasmës , bashkë me familjarët e tij, i mirëprisnin mysafirët dasmorë të rreshtuar para hyrjes së restorantit, mu ashtu si që është mikpritja tradicionale shqiptare dhe për secilin mysafir angazhoheshin që t’ i vendosin nëpër ulëset dhe tavolinat meritore. Ajo që na ra në sy që në hyrje të restorantit e që dallonte nga shabllonet e traditave të vjetra , ishte fakti se në këtë dasmë askush nga mysafirët dasmor nuk ishte i ngarkuar me dhurata të shtrenjta e pompoze, sikur që shihej dikur në dasmat tjera , por të gjithë i kishin duart e lira dhe të zbrazura ?! Stop dhuratave , “urimeve dhe përshëndetjeve” dasmore ! Ajo që na befasoi për të mirë dhe të mbarë në këtë dasmë, ishte thyerja e një shablloni të vjetër tradicional, nga ana e Zotit të dasmës – Vahid Nasufi , i cili për herë të parë në historinë e dasmave tona popullore , në ftesat e dërguara për pjesëmarrje të mysafirëve në dasmën e martesës së djalit të tij, pos fjalëve më të përzgjedhura që i kishte shprehur në ato ftesa, kishte bërë edhe një befasi të këndshme dhe të pa parë deri më sot , ku në një shtojcë speciale të shkruar me ngjyrë të kuqe, kishte shkruar kështu: “Ju lutemi, që të mos na sillni dhurata dhe të mos dërgoni “urime e përshëndetje” përmes ansamblit muzikor gjatë dasmës “! Kjo “vërejtje” nga ana e Zotit të dasmës, sikur ua lehtësoi frymëmarrjen dhe pjesëmarrjen të gjithë atyre dasmorëve dhe dashamirëve të cilët kishin marrë rrugë për në dasmën e tij në Kërçovë . Por, njëkohësisht kjo “vërejtje” u mirëprit nga të gjithë dasmorët , nga se blerja e dhuratave të shtrenjta për t’i dërguar nëpër dasma dhe porosia e këngëve në formë të “urimeve dhe përshëndetjeve” përmes mikrofonit dhe këngëtarëve të dasmës, shumë kënd e vë para aktit të kryer , nga se shumica prej tyre nuk posedojnë kushte të mira materiale për të blerë dhurata luksoze dhe për të porositur nga disa herë këngë në formë të “urimeve dhe përshëndetjeve të veçanta”, andaj edhe bien në pozita të pa lakmueshme para dasmorëve të tjerë , nga të cilët me siguri se do të ndaheshin të turpëruar dhe kokulur ! Lidhur me eliminimin e këtyre dy dukurive të praktikuara kohë të gjatë nëpër dasmat dhe ahengjet tona popullore , Zoti i dasmës Vahid Nasufi, para dasmorëve të vet e tha publikisht: “Unë, ju kam ftuar në dasmën e martesës së djalit tim – Arlindit, për ta ndarë së bashku gëzimin tim jetësor familjar! Nuk ju kam ftuar për të iu gjobitur me të holla e dhurata të ndryshme , nga se gjatë tërë jetës sime kam punua për t’ ia siguruar jetën, kushtet dhe ekzistencën djalit tim. Kam punuar për t’ ia siguruar dasmën, shpenzimet e ahengut dhe të gjitha gjërat e nevojshme, pa e ngushtuar askënd tjetër! Kam punua për t’ ia siguruar edhe grupin e këngëtarëve dhe orkestrinën për argëtimin sa më të mirë të mysafirëve tonë dasmorë, andaj nuk e shoh të arsyeshme që ta bllokojmë muzikën me të ashtuquajturat “urime e përshëndetje të dasmorëve tanë”, nga se jemi të vetëdijshëm se secili prej jush , jeni nisur nga shtëpitë e juaja, me dëshirat dhe urimet më të përzemërta për të na e uruar dasmën dhe martesën e djalit tonë! Prandaj, nuk ka nevojë që përmes mikrofonave të bëhen “urime”, duke shpenzuar para më kot dhe duke i vu në pozita të pa lakmueshme dasmorët të cilët nuk e kanë xhepin aq të rëndë, sa të shpenzojnë edhe për këso lloj urimesh”! Zoti i dasmës, Vahid Nasufi , kësaj radhe i theu edhe dy shabllone tjera të praktikuara në traditat e dasmave tona popullore . Ai , nuk i lejoi mysafirët dasmorë që t’ i dhurojnë para nuses gjatë ceremonisë së vallëzimit për krah bashkëshortit të saj ! Po ashtu gjatë ahengut të kësaj dasme , nuk u lejua absolutisht as përdorimi dhe konsumimi i pijeve alkoolike ! Këto dy “ndalesa” konsiderojmë se janë shumë të mirëseardhura dhe shumë të dobishme për të gjithë dasmorët dhe organizatorët e dasmave dhe ahengjeve të ndryshme popullore . Ndalesa e parë, që kishte të bëjë me mosdhënien e dhuratave me para, nuses gjatë vallëzimit të saj, ndikon shumë pozitivisht ndaj të gjithë mysafirëve të pranishëm dasmorë, nga se në aktet e kësaj ceremonie , shumë shpesh ka ndodhur që dikush nga dasmorët e pranishëm, të prirë nga mendja e madhe, ua kanë dhuruar nuseve nga një shumë të madhe parash, të cilat ia varnin nëpër duar e shami, për t’u reklamuar para dasmorëve tjerë, se gjoja, ata janë njerëz shumë të pasur dhe shumë të dashur të familjes së dasmorit ! Në rastet e këtilla, dhurata në para, të cilat ia dhuronin nuseve njerëzit me xhep më të hollë, ngeleshin nën hijen e atyre “më të pasurve”! Në anën tjetër, njerëzit e shtresave të varfra , dilnin nga sallat e dasmave, të skuqur, të turpëruar dhe kokulur para të gjithë të tjerëve ! Ndalesa e dytë , që kishte të bënte me mos-shërbimin dhe mos-konsumimin e pijeve alkoolike, gjithashtu është shumë e mirëseardhur dhe shumë e dobishme , nga se në një ambient të tillë ahengu familjarë, në mesin e të cilit gjenden vajza, gra, nuse, plaka, pleq, fëmijë, burra, beqarë…të lloj-lloj mentaliteti, shpesh herë mund të ndodhë që dikush prej tyre ta humb kontrollin e mirësjelljes dhe të bëjë ndonjë sjellje, apo ekses të pahijshëm , nga i cili do të ketë pasoja të pa parashikueshme dhe mund të vije deri tek prishja e dasmës ! Nga konsumimi i pa kontrolluar i pijeve alkoolike nëpër dasmat dhe ahengjet e ndryshme popullore, jo rrallë herë, ka ndodhur që të vijnë deri tek rrahjet, kacafytjet dhe përleshjet ndër më të ndryshme në mes të dasmorëve prezent . Po ashtu, nga përdorimi i tepruar i pijeve alkoolike nëpër dasmat e ndryshme popullore, në disa raste ka ardhur edhe deri tek sulmet e ndryshme në zemër të ndonjë dasmori, i cili nuk ka ditur të ndalet duke vallëzuar gjatë tërë natës, madje nën vapa të mëdha vere, derisa të tillët kanë përfunduar jetën tragjikisht nga sulmet në zemër, me ç’ rast edhe ua kanë prishur dasmat organizatorëve të tyre ! Stop muzikës dhe këndimit “Tallava” ! Stop “urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet familjare ! Zoti i dasmës, Vahid Nasufi, krahas angazhimeve dhe shpenzimeve tjera rreth përgatitjes dhe organizimit sa më të mirë të dasmës së tij, rëndësi të posaçme i kishte kushtuar sigurimit dhe angazhimit me kohë të këngëtarëve dhe grupit muzikor , të cilët do të përkujdeseshin për argëtimin dhe disponimin sa më të mirë të mysafirëve të tij dasmorë ! Për këtë qëllim, ai kishte angazhuar yjet e dëshmuara të këngës tradicionale popullore shqiptare, motrat: Sahide , Safete dhe Luljeta Mustafa, këngëtare këto që janë të njohura në mbarë nën-qiellin shqiptar me posedim të një tradite dhe kulture universale të artit të mirëfilltë tradicional shqiptar . Këto motra artiste të mirënjohura për kultivimin besnik dhe ruajtjen e vlerave të këngës popullore shqiptare , në koordinim me anëtarët e orkestrinës së tyre, me pëlqimin dhe përkrahjen e pa rezervë të bashkëshortëve të tyre , kishin marrë një vendim të formës së prerë: që njëherë e përgjithmonë t’iu thonë “STOP” fenomenit të ashtuquajtur “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve tanë”, si dhe njëherë e përgjithmonë t’i thonë “STOP” stilit të muzikës dhe këndimit me prejardhje rome, të quajtur “TALLAVA”, stil ky, që viteve të fundit i ka ngulfatur këngët dhe vlerat e mirëfillta të traditës muzikore shqiptare! Motrat MUSTAFA dhe anëtarët e grupit të tyre muzikor, që me kohë e kishin bërë traditë, që gjatë negociatave me ofertuesit e tyre lidhur me marrëveshjen për muzikim në dasmat dhe ahengjet e ndryshme popullore, kushti i parë i tyre ishte që dasmorët të mos iu kërkojnë këngë dhe muzikë të stilit “TALLAVA” dhe që dasmorët të mos i bezdisin ato me kërkesa të “urimeve dhe përshëndetjeve”! Këto kushte dhe kërkesa të motrave MUSTAFA, me kënaqësinë më të madhe i kishte mirëpritur dhe përqafuar edhe Zoti i dasmës, Vahid Nasufi nga Kërçova . Që në hapje të programit muzikor të dasmës, motrat Mustafa , po sa ia uruan përzemërsisht dasmën Zotit të shtëpisë dhe iu uruan mirëseardhje të gjithë mysafirëve dasmorë, menjëherë iu drejtuan mysafirëve publikisht se ato në asnjë mënyrë nuk do të pranojnë kërkesa për këngët “Tallava” e as “urime e përshëndetje të dasmorëve tanë”! Dasmorët e pranishëm pak si me habi, i mirëpritën këto kërkesa të këtyre këngëtareve të spikatura, duke shprehur në veti habinë se gjoja , këto MOTRA, nuk po i duakanë paratë dhe “bakshishet”?! Motrat MUSTAFA, ia morën këngës duke shkëlqyer si yje të vërteta në skenë, para dasmorëve. Ato gjatë tërë mbrëmjes sa zgjati ahengu i kësaj dasme, asnjëherë nuk dolën nga binaret e këngës dhe muzikës së mirëfilltë tradicionale shqiptare . Bukurinë dhe shijen e vërtetë të këngës, edhe më tepër ia shtonin qëndrimet e tyre modeste, buzëqeshjet dhe disponimi kulmor para dasmorëve të pranishëm, të cilët çdo këngë të tyre e mirëpriste me duartrokitje frenetike dhe me shoqërim vallëzues . Këndimit të mrekullueshëm origjinal dhe artistik të Motrave MUSTAFA, iu jepte ngjyrë, shije dhe ëmbëlsirë orkestrina e mrekullueshme profesionale në përbërje të këtyre instrumentistëve: Enver Ibrahimi- klaviatura sintetike , Sefë Kryeziu – saksofonist dhe surlë , Sadat Elashani – kitarist dhe tonist dhe Fadil Stublla – bateri . Të mrekullueshëm ishin edhe z. Fadil Mareci – bashkëshorti i Sahides dhe Bujar Hoti – bashkëshorti i Safetes, të cilët përkujdeseshin në vazhdimësi për teknikën e zërimit dhe atmosferën sa më të mirë të ahengut në favor të disponimit të dasmorëve dhe familjarëve të dasmorit . Vlen për t’u theksuar se Motrat MUSTAFA, vijnë prej një çerdheje të bilbilave të këngës shqiptare dhe djepi i trimave legjendar shqiptar, pra nga Mushtishti legjendar . Ato vijnë nga një familje përparimtare, arsimdashëse, artdashëse dhe atdhetare, të cilën e përbëjnë 8 motra dhe 2 vëllezër . Pra, gjithsejtë janë 10 fëmijë të një babe dhe të një nëne. Bashkëshorti i Sahides, zotëriu Fadil Mareci , i cili ka diplomuar kriminalistikën, lidhur me eliminimin e “Urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet familjare, ai thotë: “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve”, nuk e rrisin ahengun dhe nuk e shtojnë atmosferën dasmore! Përkundrazi, ato e prishin atmosferën, krijojnë nervozë në mesin e shumë dasmorëve dhe mund të sjellin edhe konflikte të ndryshme në mes të dasmorëve, apo edhe në raportet dasmorë- këngëtarë! “Urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve” i obligojnë këngëtarët që të shmangen nga këngët e mirëfillta tradicionale dhe t’ i fusin në përdorim këngët me vlera të dyshimta, madje edhe aso të stilit “Tallava”! Unë, mendoj se aplikimi i formës së “Urimeve dhe përshëndetjeve” në dasmat dhe ahengjet popullore, nuk i kontribuon askujt, e aq më tepër dasmorëve, apo pronarëve të dasmave, nga se forma e “urimeve” të tilla i takon një shtrese të primitivizmit dhe të stilit të kafeneve klasike ! Unë, apeloj tek të gjithë shqiptarët kudo që jetojnë dhe organizojnë dasma e ahengje të ndryshme familjare, që njëherë e përgjithmonë t’ i flakin nga përdorimi “urimet dhe përshëndetjet e dasmorëve” dhe përdorimin e këngëve të stilit “Tallava”, nga se ato nuk i përkasin kulturës dhe traditës muzikore shqiptare !” Në fund të kësaj dasme, të gjithë mysafirët e pranishëm dhe familjarët e kësaj dasme të madhe, u ndanë me përqafime të ngrohta vëllazërore, duke bërë fotografi e xhirime të ndryshme me këngëtaret dhe anëtarët e këtij grupi të mrekullueshëm muzikor, në mënyrë që t’ i ruajnë në gji me xhelozi, kujtimet dhe përjetimet më të mira dhe të paharrueshme nga kjo mbrëmje plot këngë, vallëzim, aheng e gëzim! Le të shpresojmë se shembulli i dasmorit Vahid Nasufi nga Kërçova dhe shembulli i Grupit muzikor të Motrave MUSTAFA, do të iu shërbejë edhe shumë e shumë dasmave e ahengjeve tjera familjare në mbarë trojet etnike shqiptare ! Kërçovë – Gjilan, më 29 Korrik 2009. Demir KRASNIQI

DEMOSTRATAT STUDENTORE TE 30 dhe 31 majit 1989

Posted in Uncategorized on Korrik 28, 2009 by cakolli

Demonstratat studentore të 30 dhe 31 majit 1989…

Sylë Ukshini
Sylë Ukshini

… ngjarje të shënuara në historinë e lëvizjes demokratike shqiptare

Statusi dhe të drejtat e shqiptarëve

Ngjarjet e vitit 1981 në Kosovë përbejnë një kthesë historike në historinë e shqiptarëve të Kosovës, të cilët që nga shpërbërja e Perandorisë Osmane mbetën nën regjimet represive të Beogradit. Pranvera e vitit 1981 tronditi sistemin federalist jugosllav dhe shembi iluzionet e “zgjidhjes shembullore “ të bashkëjetesës së popujve në shtetet shumëkombëshe të Lindjes. Shqiptarët dhe kroatet qenë të parët që i treguan botës se “federalizmi shumëkombësh“, i këtyre vendeve nuk funksiononte siç propagandohej, sepse liria dhe mirëqenia e një pale sigurohej në kurriz të nënçmimit dhe shfrytëzimit të palës tjetër. Kosova i tregoi botës perëndimore se çështjet nacionale ende nuk janë futur në arkiv dhe nuk mund të mbahen gjatë tabu. Po kështu, demonstratat shqiptare të vitit 1981 për herë të parë ndërkombëtarizuan në rrafshin ndërkombëtar çështjen e pazgjidhur kombëtare shqiptare, e nxorën në dritë padrejtësinë gati njëshekullore.

Pas demonstratave gjithëpopullore të pranverës së vitit 1981- ku për herë të parë në mënyrë masive u kërkua publikisht shtetësia e Kosovës – të cilat ishin një hallkë e rëndësishme në zinxhirin e përpjekjeve për liri të popullit shqiptar të Kosovës dhe të viseve të tjera etnike shqiptare nën Federatën jugosllave, qeveria shoviniste serbo-jugosllave filloi një represion të paparë mbi shqiptarët, sidomos duke shënjuar inteligjencien atdhetare e opozitare, përkatësisht duke goditur kuadrot më përparimtare të Universitetit të Kosovës, të cilat ishin dalluar me qasjet e tyre kritike ndaj diskriminimit të shqiptarëve në kuadrin e Federatës artificiale jugosllave. Që nga këto zhvillime antijugosllave në Kosovë, Qeveria komuniste e Beogradit dislokoi forca të mëdha ushtarako-policore dhe njësi speciale, të cilat arrin në dhjetëra mijëra trupa dhe kishin për detyrë të shtypnin me forcë dhe armë çdo revoltë shqiptare.

Në këtë mënyrë, Kosova u shndërrua në një poligon të madh të ushtrisë dhe të policisë jugosllave, si dhe të shërbimit sekret jugosllav (UDB), formacione këto që ndiqnin dhe likuidonin fizikisht brenda dhe jashtë Kosovës figurat më të dalluara të lëvizjes ilegale kombëtare. Pos kësaj, me qëllim të nënshtrimit dhe të disiplinimit të shqiptarëve të Kosovës dhe jashtë saj, autoritetet jugosllave filluan një valë masive të diferencimit në çdo nivel të shoqërisë kosovare. Goditje më të rënda pësuan arsimi, kultura, shkenca dhe çdo gjë që ishte shqiptare dhe që kishte të bënte me shqiptarët. Pas ngjarjeve joviolente të vitit 1981, filloi një fushata e shtuar nga strukturat shtetërore dhe partiake të Jugosllavisë, sidomos segmenti serb e maqedonas, u shquan në atakimin e pozitës kushtetuese të Kosovës, gjegjësisht Kushtetutën e vitit 1974, e cila Kosovës i njihte një përfaqësim dhe status gati të barabartë me republikat e atëhershme në Federatën jugosllave.

Nën Kushtetutën jugosllave të vitit 1974 Kosova, në të vërtetë mbeti një krahinë autonome brenda Serbisë, mirëpo në nivel të Federatës ajo kishte njeperfaqesim gati te njejte me republikat jugosllave për sa i përket përfaqësimit në organet më të larta federale, ashtu edhe në të ashtuquajturën “ veto faktike “. Përfaqësuesit e Kosovës në organet federale votonin pa instruksione nga ana e Republikës së Serbisë. E vetmja që u mungonte dy krahinave, Kosovës dhe Vojvodinës, ishte cilësimi në Kushtetutë si “ shtete“.

Si rezultat i këtij presioni të gjithanshëm që vinte nga nomenklatura e komuniste jugosllave dhe një pjese të udhëheqësve shqiptarë në Prishtinë, de facto në Kosovë u pezullua Kushtetuta e vitit 1974, gjendja e jashtëzakonshme nuk ishte shfuqizuar asnjëherë, ndërsa udhëheqja shqiptare e Kosovës ishte shndërruar në një instrument në duart e politikës serbomadhe, e cila synonte që Kosovës t´i merrej autonomia dhe kështu edhe pozita si faktor konstituiv i federatës jugosllave dhe ajo totalisht dhe pa të drejta autonome të integrohet në Republikën e Serbisë. Për këtë Milosheviqi gjeti përkrahjen e serbëve të Kosovës, të cilët lejuan që prej tij të përfitoheshin edhe si trupë pararojë edhe në Vojvodinë, në Mal të Zi dhe madje në pjesë të tjera të Jugosllavisë. Në anën tjetër, në mesin e popullatës serbe të Kosovës kaherë ishte krijuar përshtypja se me përfundimin e erës së Rankoviqit, raportet ndëretnike ishin përkeqësuar në mënyrë rapide.

Pushteti i dobësuar federal, i cili përmes dorëzimit të Kosovës deshi të fitojë qetësi nga Milosheviqi, i ndihmoi në fushatën e tij dhe kështu tradhtoi atë shtresë kryesisht të re udhëheqëse shqiptare, njerëz si Mahmut Bakalli dhe Azem Vllasi, të cilët qenë të bindur se ardhmëria e popullit shqiptar në Kosovë gjendej brenda Jugosllavisë federale. Pra, në këto rrethana, kur demagogu nacionalist serb, Slobodan Milosheviq, po ngjitej rrufeshëm në hierarkinë partiake e shtetërore, duke synuar që të fuste nën kontrollin e tij të gjitha njësitë federale, u iniciua ndryshimi i Kushtetutës së Kosovës dhe krijimi i “ Serbisë unike”, përkatësisht jetësimi i ëndrrës serbomadhe, e cila ishte projektuar dhe bërë e njohur për publikun edhe përmes Memorandumit të Akademisë së Shkencave të Serbisë (1986).

Shfuqizimi gradual i autonomisë

Megjithëse këto tendenca antishqiptare filluan të kundërshtohen gjithnjë e më hapur nga të gjitha shtresat e qytetarëve shqiptarë të Kosovës, madje një ndjesi e vonuar u shpërfaq edhe në mesin e disa udhëheqësve vendorë shqiptarë, kreu serb vazhdoi të përgatiste terrenin për ndryshimin e Kushtetutës së vitit 1974. Natyrisht, kjo këmbëngulësi e Beogradit dhe kjo histeri antishqiptare e Milosheviqit provokoi një sërë manifestimesh joviolente të shqiptarëve të Kosovës.

Kështu, në fund të vitit 1988, protestat masive të qindra mijëra shqiptarëve, dhe në fillim të vitit 1989, greva e minatorëve dhe e studentëve shqiptarë (19-29 shkurt 1989), shënuan kulmin e një rezistence të fuqishme kundër fushatës shoviniste të Milosheviqit për rrënimin e autonomisë së Kosovës. Punëtoria dhe inteligjencia shqiptare paraqiti kërkesat e saj prej dhjetë pikash, ndër të cilat edhe atë për ruajtjen e parimeve themelore të Kushtetutës së vitit 1974, si dhe kërkesën për shqyrtimin e fatit të shqiptarëve në OKB. Këto kërkesa gjetëm mbështetjen dhe solidaritetin e studentëve dhe të intelektualëve shqiptarë, të cilët përmes Apelit të 215 intelektualëve u vunë në mbrojtje të statusit të autonomisë së Kosovës.

Megjithatë protestat nuk arritën suksesin e dëshirueshëm. Në krye të udhëheqjes së komunistëve kosovarë erdhi personi jopopullor Rahman Morina, i cili deri atëherë kishte qenë shef i policisë së Kosovës. Në Beograd edhe më tej ndizej histeria nacionaliste. 350.000 njerëz në qendër të Beogradit i brohorisnin Milosheviqi parulla shoviniste dhe antishqiptare. Gazeta ditore serbe “ Politika “ atëbotë shkruante: “ S´ka fuqi që e ndalon më bashkimin e Serbisë “.

Qeveria serbe nuk përfilli vullnetin e shqiptarëve dhe në vend të kësaj edhe njëherë vendosi gjendjen e jashtëzakonshme, që i përngjante një shtetrrethimi ushtarak, madje më të egër se në vitin 1981. Qindra veta u burgosën dhe u izoluan për shkak të gjoja “rrezikimit kontrarevolucionar të rendit shoqëror “. Kështu më 23 të vitit 1989, nën rrethimin policor e ushtarak të Parlamentit të Kosovës u imponua një votim turbulent dhe numërimi i votave u bë në mënyrë jokorrekte dhe transparente. Me këtë datë dhe këtë votim të imponuar faktikisht Kosova humbi autonominë e saj. Ky hap i kreut serb pati pasoja të rënda edhe për zhvillimet e mëtejshme të raporteve midis njësive federative.

Prej atij momenti në Kosovë u vendosën një sundim edhe më brutal dhe ilegal, kundër të cilit nga shqiptarët gjithsesi mund të shfrytëzohej e drejta ndërkombëtarisht e pranuar e rezistencës kundër dhunës së padrejtë shtetërore. Por, mbi të gjitha, shfuqizimi i autonomisë si në Kosovë dhe në Vojvodinë e kishte penguar më vonë, pas shpërbërjes së shtetit të përbashkët, Komisionin e Badinterit, që të shprehej qartë për statusin e Kosovës.
Fundi i autonomisë së Kosovës u shënua me demonstrata të shqiptarëve dhe me një demonstratë të fuqishme të studentëve të Universitetit të Prishtinës, të cilët në orët e vona të datës 23 mars u përleshën me pjesëtarët e njësive speciale të forcave speciale. Në ditët vijuese pasoi një valë e burgosjeve. Mijëra veta u dënuan me procedura të shpejtuara, ndërsa ndaj qindra të tjerë u masa e izolimit. Hapi tjetër u drejtua kundër intelektualëve të caktuar dhe drejtuesve prominentë të ekonomisë dhe të politikës, të cilët u burgosën dhe menjëherë u dërguan në burgje, si dhe u dënuan pa kurrfarë mbështetje ligjore, si dhe shpeshherë iu nënshtruan keqtrajtimeve dhe torturave të rënda.

Dhe, ndërsa në Beograd, më 28 mars 1989, festohej me pompozitet shfuqizimi i autonomisë së Kosovës dhe shpallej “ unifikimi ” i Serbisë, në qytetet e Kosovës vazhdonte edhe më tej torturimi, burgosja dhe vrasja e shqiptarëve, të cilët atëbotë manifestonin në mënyrë paqësore kundër shfuqizimit të të drejtave të tyre nga regjimi neofashist i Milosheviqit. Për më tepër, revolta e shqiptarëve tregonte se shfuqizimi i autonomisë ishte realizuar në mënyrë të dhunshme dhe pa përfillur vullnetin e tyre, edhe propaganda serbe insistonte ta paraqiste të kundërtën. Por, duhet pranuar edhe një fakt se jo vetëm republikat e tjera të Jugosllavisë federative, përjashtuar këtu Slloveninë, por edhe faktori ndërkombëtar mbajti një qëndrim të heshtur ndaj politikës agresive nacionaliste të Milosheviqit.

Vizita e parlamentarëve evropianë në Kosovë

Gjatë periudhës vijuese, prill-maj 1989, u vranë një numër i madh shqiptarë, në mesin e tyre gra e fëmijë, pastaj u burgosën mijëra shqiptarë, ndërsa brenda një nate u izoluan 254 intelektualë dhe kuadro të njohura shqiptare. Të gjithë ata që u izoluan dhe u burgosën arbitrarisht, u torturuan në mënyrë bestiale dhe mbetën me pasoja të rënda. Ky represion i egër i pushtetit okupues të Milosheviqit dhe etnocidi i tij mbi shqiptarët e pambrojtur filloi të tërhiqte edhe vëmendjen e publikut, të qendrave dhe të institucioneve ndërkombëtare, të cilat me vonesë i kuptuan qëllimet e vërteta të kreut serb në Beograd. Kështu, më 30 maj të vitit 1989, Parlamenti Evropian kishte nisur në Kosovë një delegacion parlamentarësh, me qëllim që të shihnin nga afër zhvillimet në Kosovë pas shfuqizimit të dhunshëm të autonomisë, respektivisht që të shihnin nga afër pozitën e shqiptarëve pas vendosjes së administratës represive ushtarake-policore.

Ishte koha kur në horizont po dukeshin shenjat e ndryshimeve te shtetet e Lindjes, pra, edhe në Jugosllavinë e atëhershme. Prandaj, në këto rrethana delegacionit jugosllav iu lejua të bisedonte me dy intelektualët e njohur shqiptarë, akademik Rexhep Qosen dhe dr. Ibrahim Rugovën. Ky takimi, i mbajtur në Hotel Grand, shënonte fillimin e kontakteve të para të evropianëve me përfaqësuesit e kulturës dhe të shkencës shqiptare, të cilët atëbotë ishin edhe përfaqësues moral të shqiptarëve të Kosovës, meqë në kreun udhëheqës ishin vendosur njerëzit e përzgjedhur nga Milosheviqi, Morina dhe funksionarë të tjerë. Edhe pse nuk dihej me saktësi se çfarë po bisedohej midis delegacionit evropian dhe dy intelektualëve shqiptarë, nuk ishte e vështirë të paramendohej se ata do të paraqisnin pozitën e rëndë të popullit shqiptar nën shtypjen e egër të regjimit të Slobodan Milosheviq. Për më tepër, akademik Rexhep Qosja ishte bërë tashmë i njohur edhe jashtë vendit me kritikat e tij ndaj gjenocidit serb në Kosovë, siç ishte rasti në takimin e shkrimtarëve nga tërë Jugosllavia në Novi Sad, ku akademiku kosovar denoncoi për publikisht politikën neofashiste të kreut udhëheqës serb.

Duke shfrytëzuar praninë e këtij delegacioni nga Parlamenti Evropian, studentët shqiptarë të Universitetit të Prishtinës organizuan një tubim proteste kundër pranisë represive serbe në Kosovë, me qëllim që t´u tërhiqej vëmendja parlamentarëve evropianë. Ndërkohë që bisedat vazhdonin në Hotel Grand, në Qendrën e Studentëve demonstrata e studentëve po masivizohej gjithnjë e më shumë, madje thuhet se brohoritjet e parullave dëgjoheshin edhe në lokalet ku po zhvilloheshin këto biseda. Natyrisht, synimi i këtij demonstrimi paqësor të studentëve shqiptarë ishte tërheqja e vëmendjes të delegacionit të parlamentarëve evropianë dhe që ai të vinte në Qendrën e Studentëve, në mënyrë që të bisedonte nga afër edhe me ta, të dëgjonte direkt mendimin e rinisë studentore shqiptare lidhur me pozitën e rëndë të shqiptarëve të Kosovës, veçanërisht që nga shfuqizimi me dhunë i autonomisë së Kosovës. Megjithatë, takimi midis parlamentarëve evropianë dhe studentëve shqiptarë nuk u realizua, sigurisht për faktin se delegacioni në fjalë paraprakisht do të duhet ta ketë pasur të parapërcaktuar nga regjimi i Beogradit, i cili atë natë, më 30 maj 1989, edhe ndaj studentëve kosovarë nuk u soll me atë ashpërsinë e tij të njohur.

Ndër parullat që brohoritnin studentët shqiptarë duhet veçuar: “Parlamentarë, ejani këtu !“, “ Parlamentarë mos u gënjeni!”, “Kosova-Kosova !“, “Bashkohuni me ne!“ e të tjera. Siç përmendëm edhe më lart, më 30 maj, policia serbe nuk intervenoi fare në ndërprerjen apo shtypjen e kësaj demonstrate, por pas përfundimit të saj, aty-këtu në orët e vona disa studentë ishin arrestuar nga forcat serbe, sidomos nëpër rrugicat e errëta, për të mos u rënë në sy qytetarëve shqiptarë. Ishte e qartë se atë natë 30 maji autoritetet e Beogradit dhe ato të Prishtinës nuk dëshironin të konfrontoheshin hapur me studentët shqiptarë, të paktën derisa nga Prishtina të largoheshin parlamentarët nga Evropa Perëndimore. Kjo u vërtetua më së miri të nesërmen, më 31 maj 1989 -, atëherë kur parlamentarët evropianë tashmë ishin larguar nga Kosova-, kur demonstrata studentore vazhdoi me të njëjtin ritëm dhe në mënyrë paqësore. Pra, ndonëse ajo ishte paqësore, policia filloi me forca të shumta policore dhe agjentë të shërbimit sekret jugosllav ta rrethonte vendin e demonstruesve në Qendrën e Studentëve. Vlen të përmendet një fakt me rëndësi, në demonstratat e ditës së dytë, për dallim nga dita e parë, kërkesat ishin më të artikuluara politikisht. Aty, veç të tjerash, domostruesit brohoriteshin parullat: “Liri shqiptarëve!”, “ Lirojeni të burgosurit politikë!”, “ Rroftë Kosova!”, “ Rroftë Adem Demaçi!”, e të tjera .

Kur demonstratës studentore filluan t´i bashkohen edhe qytetarët e Prishtinës, kur për organet represive të vendit ekzistonte frika se demonstrata mund të masivizohej edhe më tepër, e kjo do të mund të provokonte dhe inkurajonte demonstruesit edhe në qendrat tjera kosovare, policia rrufeshëm dhe pa kurrfarë paralajmërimi intervenoi me egërsi dhe me të gjitha mjetet që kishte në dispozicion, ku disa punonjës shqiptarë të Sigurimit u shquan në rrahjen dhe në përgjakjen e studentëve shqiptarë.

Arrestimet vazhduan deri në orët e hershme të mëngjesit të 1 qershorit 1989. Policia hyri nëpër dhoma, korridore dhe nëpër çdo qoshe të konvikteve dhe kë takonte e arrestonte ose e godiste egërsisht dhe me të gjitha mjetet e dhunës. Në fund të aksionit, bilanci ishte ky: mbi 100 studentë të arrestuar, qindra të tjerë të rrahur e të keqtrajtuar keq. Të gjithë të arrestuarit u dënuan me procedurë të shpejtë deri në 60 ditë dhe fill pas kësaj disa u dërguan në Burgun e Qarkut në Prishtinë dhe disa të tjerë në Burgun e Dubravës, ku kishte edhe të burgosur të tjerë politikë. Mirëpo, edhe pas shqiptimit të dënimeve, studentët shqiptarë iu nënshtroheshin përcjelljeve, hetimeve dhe përgjimeve të vazhdueshme, duke pasur si synim të identifikojnë organizatorët e demonstratës së 30 e 31 majit në Qendrën e Studentëve.

Derisa shtypi i atëhershëm i kontrolluar shqiptar dhe mediat elektronike nuk shkroi asgjë për demonstratën dhe dhunën e egër policore mbi studentët e Universitetit të Prishtinës, mediat serbe filluan të përflasin disa emra rreth organizimit të demonstratave të sipërpërmendura.

Përveç kësaj, mediat serbe, ashtu si gjyqësia “ socialiste jugosllave “ demonstratën e 30 e 31 majit të vitit 1989 i kualifikonte si “ nacionaliste “, “ kundërrevolucionare “, separatiste e të tjera. Dhe për të qenë më cinike deri në absurd, mediat serbe, si dhe studentët e Beogradit atëbotë e dënonin dhunën e autoriteteve kineze ndaj studentëve demonstrues në sheshin Tienanmen. Ky dënim i dhunës në vendin e huaj dhe heshtja e dhunës në Kosovë ishte një lojë e tejdukshme për të gjithë, sepse nuk mund të fshehësh të palarat e oborrit tënd duke kërkuar ato në oborrin e tjetrit. Lidhur me këtë problem revista e njohur kroate “ Danas “, asokohe, botoi një letër të Jeta Lumit ( emër i trilluar) nga Prishtina, pjesëmarrëse e demonstratës së 31 majit 1989, e cila, mes tjerash, shruan;” Çfarë kanë të përbashkët Kina dhe Kosova, apo anasjelltas, Kosova dhe Kina, përpos shkronjës së madhe “K””? Në rend të parë dikush do të theksonte “ natalitetin “ , sepse për të flitet dhe shkruhet tepër. Unë them: kanë të përbashkët gjendjen e jashtëzakonshme dhe viktimat.

Disa ishin kundër gjendjes së jashtëzakonshme dhe dhunës në Kosovë, disa i përkrahën këto masa, ndërsa të tjerët heshtën. Të tjerët mund të mos i vërejnë, apo t´i harrojnë viktimat dhe dhunën, por populli që i ka përjetuar, kurrë! Në demonstratën e fundit( 30-31 maj 1989) të studentëve të Prishtinës, në Qendrën e Studentëve intervenoi policia me lotsjellës dhe shkopinj, i shpërndau demonstruesit. Ata shkopinj të rëndë i kam provuar edhe unë, prandaj e di se si duket… Për fat, vetëm shkopin, ndërsa shoqet dhe shokët e mi binin të përgjakur…”.

Megjithëse, demonstrata studentore e 30 e 31 majit 1989 u shtyp me forcë, ajo ka mbetur thellë në kujtesën historike të kombit shqiptar si një ngjarje e shënueshme kombëtare, përparimtare dhe demokratike. Kjo demonstratë studentore liridashëse përbën një hallkë të fuqishme në zinxhirin e pashkëputur të lëvizjes studentore dhe lëvizjes kombëtare të popullit shqiptar në Kosovë.

(Autori i punimit ishte pjesëmmarrës dhe njëri nga drejtuesit e kësaj demonstrate studentore)f.0403030047380_m syla

SPEKTAKEL MËRGIMTARËSH

Posted in Uncategorized on Qershor 5, 2009 by cakolli

Spektakëli për talentët e ri në mergatën shqiptare “PASIONI IM” u mbajt edhe në Reutlingen të Gjermanisë

Ishte një pas dite freskuese ,një dite pushimi në Gjermani ditën e henë që lamë pas të datës 01.06.2009,një ditë që në Reutlingen të Gjermanisë, ajo pas dite u shëndrruar në një motiv zbulimi i talentëve ë rinjë në fushën e kulturës, si në muzikë vallëzim,manekizëm këngë etj.Ishte një atmosferë kulturore me prezencën e të rinjve që kishin udhëtuar edhe me qindra kilometra të shoqëruar me prindërit e vet për t’ju bashkangjitur ketij spektakeli .Në ketë spektakël pati pjesmarrës nga Reutlingeni,Tubingeni.Shtutgardi,dhe nga Zvicera.

Spektakeli “Pasioni im” pas mbajtjes së takimeve në Zvicër ku pati disa takime deri në finale që u mbajt ne Cyrih me 9 maj .Finalja e 9 Majt i shpalli 12 fitues për gara të matutjeshëme drejt superfinales qe pritet të mbahët pas përfundimit të spektakleve në mbare vendet e ndryshme të botës,ku është i përqendruar emigracionoi shqiptar.Fitues në finalen e Zvicrës ishin 6 veta ne këndim Albert Dani,Alma ,Gjokaj,Altin Asllani,Englatina Rexha,Kaltrina Berisha,dhe Shqipe Hasani,për vallëzim fitues ishte Flamur Saqipi,manekizëm Armend Gaxheri dhe Alije Abazi ndërsa ne instrumente muzikore, fitues u shpallën Rina Krasniqi,Fitim Behrami dhe Gentrit Gashi. Iniciativa e këtije spektakeli është dita ditës duke marrur nje karakter motivues ngsa nje fenomen i ri që po merr permasa ma të mëdha nga te rinjt shqiptar për tu prezentuar me pasionin e tyre pranë publikut. Spektakli “Pasioni im” i organizuar nga iniciatori i këtij projekti , ideatorit dhe moderatorit z.Rifat Avdiut qe vlen ta theksojm se është nje spetakel i kushtueshëm ,fisnik dhe shume njerëzor për ti kthyer sa do pak shpresat në mergatën shqiptare në shtetet e Europës,mergatë që është harruar fare nga institucionet e Kosovës , nga ministria e kulturës , është harruar nga ministria e arsimit , dhe nga qeveria e Kosoves? Një mërgatë që nuk e kurseu as vetveten për ti realizuar aspiratat tona deri në pavaresinë e kosovës.një mergatë shqiptare shumë e shkelqyeshme që për ta mbrojtur qenjën e vet nacionale, traditën,kulturën ,artin ,muzikën shqiptare etj ,detyrohet t’ë marrë vetiniciativa organizuese për ta ruajtur dhe kultivuar kulturën tonë në vendet e ndryshëme te Europës qe nuk e dinë as kush se ç’far numeri egziston i shqiptarëve ne këto vende,por dihet se nje numer i madh shqiptarësh është, ku sipas një të dhëne statistikore theksohet se ne Zvicër është një komunitet i madh shqiptarësh ku rradhitet në vendin e katërt pas popullit gjeman,atij francez dhe italian.Pra ti kthehëmi

edhe njëhere organizimit të spektaklit në Reutlingen të Gjermanisë pas nje entuziazmi të theksuar të pjesmarrësve, ishete nje zhurme bisede lidhur me te kaluarën e këtij spekakli në Zvicër por edhe në Gjermani që u mbajtën në disa vende. Ishte kënaqësi ti takojsh njerëz të kulturës , të rinjë sidomos qe kishin lindur dhe rritur në vende të huaja pjesa ma e madhe larg Kosoves ,Shqiperisë opo vedeve tona në Maqedoni,Mal te Zi apo në Serbinë e sotshme. Pos zotit Rifat Avdiut në këtë tubim në jurinë e takimit të radhës së spektaklit ishte edhe profesoresha Ariana Krasniqi,studiuese e pianos në degën koncert pianistikës e cila punon dhe jeton ne Frankfurt.Ora ishte 21.h ku filloj spektakli me prezetimin e kandidatëve pjesmarrë nga moderatori Rifat Avdiut .Ftesa e pare pë në skenë ju bërë kandidatit Hekuran Rexhepit që u prezentua me këngëne kushtuar mësuesit Haki Limanit nga Kosova lindorte,pastaj në skenë doli kegetareja Floriana Imeri nga rrethi i Shtutgardit me këngen” te dua” dhe ne gjuhen angleze “Moment in time”Nora Maliqi u prezentua me tri këngë.Pastaj në skenë dolën edhe Hysnije Rexhepi ne cilësine e këngëtares,Artan Preniqi kengetar,Senida Doli manekene, Blerim Zuzaku këngëtar,Traubin Mehaj instrumentalist,Ridvan Rexhepi instrumentalist,Ilir Palushaj maneken,,Ilaz Lami këngëtar,Antigona Llapashtica manekene,Fenida Daci dhe Vloriana Jakupaj u prezetuan si manekene.Njëri nga protagonistët dhe bashkeorganizator i këtij spektakëli në mërgatën shqiptare deklaroj, se duke qene i prokupuar me gjendjen aktuale të mergatës tonë u detyrova që t’i bashkangjitem idesë se z. Rifat Avdiut, por me u perpjekur sa do pak ta mbajmë gjallë kulturën tonë,ku fillimisht kemi pasur probleme të veqanta për me binarizua këtë projekt .

Pyetja jonë:Cilat ishin veshtersite që theksoni z.Sabri? Pergjëja: Fillimisht ne kishim prolem se nje spektakël i ketillë, ishim të detyruar që ta paraqesim edhe përmes ndonje stacioni televiziv në Kosovë, gjë qe patëm shumë vështirësi me RTK pasi nëshkruam një kontratë- marreveshje për emitimin e ketij spektakeli në vazhdimësi dolën disa rryma anti mergatë dhe e anuluan marreveshjen edhe se e kishim me shkrim!?.Pyetja e jonë:Pastaj çka vepruat matutje?Pergjegjëja:Sabri Krasniqi . Po u detyruam t’a kërkojmë kanale tjera me te cilin rast e kemi gjetur një përkrahje të TV.21, të emitimit të këtij spektakli aq te mirepritur në mërgatën shqiptare,gjë që shpreh nje mirënjohje për këtë stacion televiziv te 21.

Shkruan Asllan Dibrani 04.06.2009

Shtutgard

34 Anhänge — Alle Anhänge herunterladen (gezipped für

Deutsch

Menü für Dateinamen-Codierung

) Alle Bilder anzeigen

Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin.JPG Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin.JPG

130 K Anzeigen Download

Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin 1.JPG Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin 1.JPG

126 K Anzeigen Download

Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin 2.JPG Anëtarë e jurisë Rifat Avdiu dhe profesoresha Ariana Krasniqi me grupin 2.JPG

129 K Anzeigen Download

Anetarët e jurisë.JPG Anetarët e jurisë.JPG

119 K Anzeigen Download

Antigona Llapashtica manekene.JPG Antigona Llapashtica manekene.JPG

115 K Anzeigen Download

Artan Preniqi këngëtar.JPG Artan Preniqi këngëtar.JPG

111 K Anzeigen Download

Blerim Zuzaku këngëtar.JPG Blerim Zuzaku këngëtar.JPG

94 K Anzeigen Download

DSC02512.JPG DSC02512.JPG

2954 K Anzeigen Download

DSC02528.JPG DSC02528.JPG

127 K Anzeigen Download

DSC02529.JPG DSC02529.JPG

109 K Anzeigen Download

DSC02531.JPG DSC02531.JPG

135 K Anzeigen Download

DSC02534.JPG DSC02534.JPG

148 K Anzeigen Download

DSC02546.JPG DSC02546.JPG

148 K Anzeigen Download

DSC02552.JPG DSC02552.JPG

147 K Anzeigen Download

DSC02555.JPG DSC02555.JPG

130 K Anzeigen Download

DSC02556.JPG DSC02556.JPG

126 K Anzeigen Download

DSC02557.JPG DSC02557.JPG

118 K Anzeigen Download

DSC02558.JPG DSC02558.JPG

121 K Anzeigen Download

DSC02560.JPG DSC02560.JPG

132 K Anzeigen Download

DSC02561.JPG DSC02561.JPG

118 K Anzeigen Download

Fenida Daci manekene.JPG Fenida Daci manekene.JPG

87 K Anzeigen Download

Fotografi nga publiku.JPG Fotografi nga publiku.JPG

120 K Anzeigen Download

Hekuran Rexhepi këngëtar.JPG Hekuran Rexhepi këngëtar.JPG

119 K Anzeigen Download

Hysnije Rexhepi këgëtare.JPG Hysnije Rexhepi këgëtare.JPG

91 K Anzeigen Download

Ilaz Lani këngëtar.JPG Ilaz Lani këngëtar.JPG

103 K Anzeigen Download

Ilir Palushaj maneken.JPG Ilir Palushaj maneken.JPG

121 K Anzeigen Download

Nora Maliqi këngëtare.JPG Nora Maliqi këngëtare.JPG

121 K Anzeigen Download

Ridva Rexhepi instrumentalist.JPG Ridva Rexhepi instrumentalist.JPG

111 K Anzeigen Download

Vloriana Jakupaj manekene.JPG Vloriana Jakupaj manekene.JPG

86 K Anzeigen Download

Asllan Dibrani.JPG Asllan Dibrani.JPG

58 K Anzeigen Download

image001.jpg image001.jpg

11 K Anzeigen Download

Asllan Dibrani.vcf Asllan Dibrani.vcf

4 K Download

Spektakeli per talentet e ri në diasporë u mbajt edhe ne Reutlingen te Gjermanise.docx Spektakeli per talentet e ri në diasporë u mbajt edhe ne Reutlingen te Gjermanise.docx

266 K HTML-Ansicht Download

Spektakeli per talentet e ri në diasporë u mbajt edhe ne Reutlingen te Gjermanise.docx Spektakeli per talentet e ri në diasporë u mbajt edhe ne Reutlingen te Gjermanise.docx

266 K HTML-Ansicht Download

NJE FJALË ZIE PËR REXHË HALIMIN

Posted in shoqëria on Qershor 1, 2009 by cakolli

DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet.

JAVA KULTURORE NË DÜSSELDORF

Posted in kulturË on Maj 12, 2009 by cakolli

Pal Sokoli

U PËRMBYLL JAVA E KULTURËS SHQIPTARE- ALBANISCHE KULTURWOCHE

DÜSSELDORF

5-9. Maj 2009

Është hera e dytë qe në kryeqytetin e shtetit, Nordrhein-Westfalen, në Düsseldorf, u mbajt ;” Java e kulturës shqiptare”( nga 5-9 Maj 2009).

Projekt ideja e artistit shqiptar qe jeton dhe krijon në Gjermani z. Ferdinand Dade. Në koordinim me institucionet kulturore te Dyseldorfit dhe te Ambasadës shqiptare ne Gjermani dhe me ndihmën e Ministrisë se turizmit, kulturës, rinisë dhe sporteve dhe Ministrisë së punëve të jashtme të Shqipërisë, kryeministrit të Nordrhein-Westfalen-it, shoqatës artistike Malkasten, dhe të artdashësve tjerë shqiptarë dhe gjerman u përmbyll një javë shumë e pasur kulturore. Java e kulturës shqiptare filloj me përshëndetjen e z. Hans-Georg Lohe, shefi i zyrës për kulturë në kryeqytetin e shtetit të NRW-së, Dyseldorf dhe te z. Gazmend Barbullushi i ngarkuari me punë ne ambasadën e Shqipërisë ne Gjermani, të cilët folën për rëndësinë e këtij takimi dhe njohjes se kulturës se ndërsjellët mes popujve tanë. Pasoi një ligjëratë nga studiuesja e gjuhës shqipe dhe publiciste, Dr. Suzana Finger ,”Hinter den Bergen,den blauern,liegt das Meer” “Pas maleve të kaltra shtrihet deti”, pastaj me mbrëmjen e filmit shqiptar(me datën 07.05.09),ne kinemanë” Black Box/Filmmuseum” u shfaqen filmat shqiptarë:”Koha e Kometës” ne regji te Fatmir Kocit,”Ne dhe Lenini “të Saimir Kumbaros, dokumentarin” In Tirana und anderswo” të Marko Doringer dhe “Lule Bore” të z. Robert Budina dhe me udhëheqjen dhe prezantimin e znj. Neviana Dosti.

Kulmi i prezantimit të kulturës shqiptare u prezantua ne mbrëmjen e dt.08.Maj.09, në Robert-Schumann Saal,Ehrenhof 4-5, me paraqitjen e muzikës se zgjedhur klasike shqiptare nga kompozitorët me të njohur shqiptarë si; Ç. Zadeja, T. Harapi, P. Jakova, V. Tole, Pirro Çako, A. Peci, I. Shehu, P. Vorpsi dhe A. Paparisto. Programin e përshëndeti përfaqësuesi i ambasadës shqiptare për kulturë ne Gjermani z. T. Alizoti, i cili përshkroi një historik të shkurtër të artit dhe kulturës shqiptare, kultivimit të muzikës klasike dhe ruajtjes se origjinalitetit të saj nëpër kohën e diktaturës e gjerë ne ditët e sotme, dhe rendësin e njohjes me publikun gjerman. Z. T. Alizoti e përmbylli duke thënë se ;” Shqipëria është vend i vogël por me zemër të madhe”. Mbrëmjen e muzikës klasike e udhëhoqi pianisti dhe dirigjenti i njohur Desar Sulejmani, i cili se bashku me interpretues dhe instrumentalistë te shkëlqyer të muzikës klasike shqiptare siç ishin: Pedagoge dhe sopranoja e njohur Suzana Frashëri, e cila u mirëprit nga të pranishmit me respekt të veçantë. Znj. Frashëri dëshmoi qe nuk është rastësisht fituese e disa çmimeve kombëtare dhe ndërkombëtare për këngë. Tenori Kastriot Tusha, i cili në solo apo edhe ne duet me Migena Gjatën pasionuan publikun me interpretime origjinale nga kompozitoret tanë. Kastriot Tusha dëshmoi se hyn në rangun e Tenorëve me të njohur te skenës se këtij zhanri muzikor. Z. Tusha njihet edhe si iniciues e organizator i “Tre Tenorët” në Shqipëri. Migena Gjata (soprane) gjithashtu dëshmoi se talenti i saj si soprane do ta ketë një vend të merituar në skenën e muzikë klasike shqiptare. Kuarteti me mjeshtri të rrallë plotësoj hapësirën muzikore të një ansambli qe mungoj ne Dyseldorf. Përvoja e madhe e Desar Sylejmanit(pianist), Pjetër Guramadhi (violonçel) Eriona Jaho (violinë) dhe e Arian Pacos (violinë) bënë qe publiku i Dyseldorfit dhe me gjerë, shqiptar dhe gjerman ti shpërblej me duartrokitje frenetike. U interpretuan variacione me motive nga këngët popullore shqiptare, balada, valle dhe elegji për piano e violinë, pjesë nga Opera e parë shqiptare ”Mrika”e Preng Jakovës(1948) , sidomos dueti Mrika dhe Doda, romancë qe përfundon me bashkimin e tyre përkundër vështirësive ne realizimin e dashurisë, në interpretim te shkëlqyeshëm të K.Tushës dhe M.Gjatës. Pastaj kompozimet ndryshme nga të gjitha trevat shqiptare e sidomos “iso” qe është nen sigurimin e UNESCO-së u prezantuan si xhevahir të çmuar te muzikës shqiptare dhe me dinjitet para publikut të gjerë shqiptaro-gjerman në Dyseldorf. Programi i zgjedhur muzikor filloj ne 20 h, dhe zgjati deri ne 23,30 h, do të thotë tri orë e gjysmë përjetim të muzikës së mirëfilltë klasike shqiptare, po siç thanë ne fund të programit znj. M. Schirge dhe të z. H. Lohe kaluan shumë shpejt dhe pa u vërejtur se ishte bërë aq vonë. Pas përfundimit te programit u dhuruan lule përfaqësuesve te institucioneve qe kontribuuan ne realizimin kësaj mbrëmje te bukur muzikore.

Ditën e shtunë me dt. 09.05.09 në Altestadt 6+7, gjithashtu ne Dyseldorf, filloi me ekspozitën e artistëve me të njohur shqiptar te cilët me punimet e tyre tërhoqën vëmendjen e shumë artdashësve gjerman dhe shqiptar. Nen tinguj te muzikës se lehtë dhe diafilmit qe pasqyronte një të kaluar shqiptare, pikturat dhe skulpturat artistëve tonë kishin zbukuruar muret e Galerisë Gauer&Breckner. Me interesim te veçantë parakalonin të interesuarit para krijimeve te z. Alfred Dade, Robert Dragoti, Gazmend Leka, Genc Mulliqi, Ali Oseku, Artan Peqini, Genc Permeti, Anila Rubiku, Besim Tula dhe Driant Zeneli. Dukshëm shihej dallimi ne stilin dhe mjeshtërinë e punës se krijuesve te cilët kishin ekspozuar punimet e tyre, po qe si tërësi preknin ndjeshëm pikat kulminante të artit pamor shqiptarë.

Ne përfundim të kësaj jave kulturore në Atelienë e kësaj Galerie përshëndeten; z.Hans-G. Lohe, ne emër të institucioneve te kulturës se NRW-së dhe i ngarkuari me punë për çështje kulturore ne ambasadën shqiptare z.T.Alizoti . Përfaqësuesit e cilësuan si të suksesshme këtë javë te prezantimit të kulturës shqiptare ne Gjermani, falënderuan nga zemra të gjithë qe kontribuuan për këtë takim qe pati suksesin e vet. Ferdinand Dade u falënderua ne emër të artistëve qe u prezantuan këtë javë ne Gjermani, dhe falënderoi të gjithë me emër ata qe i ndihmuan ne realizimin e këtij projekti. “Projektin e kam quajtur “Rrugët” duke aluduar ne këmbimin e rregullt të të arriturave kulturore të artistëve shqiptar dhe gjerman e sidomos dëshiroj qe këto rrugë te mbeten te hapura me qytetin Dyseldorfit të cilët po bëjnë shumë vitet e fundit për një projekt të tillë”.

Arti është çelësi me i mirë diplomatik për thyerjen e mureve ndërkulturore po edhe politike ne mes të kulturave apo të shteteve ndryshme. Shqipëria vuajti mjaftë vitet e diktaturës dhe të mbylljes politike e kulturore, kështu qe ajo me shumë njihej për diktaturën e saj të egër se sa për të arriturat e saj. Në pjesët tjera të Shqipërisë gjithashtu nuk ishte gjendja më e mirë, përderisa koordinohej nga regjimet e huaja,Jo rrallë edhe prezantuesit e saj në mërgatë nuk ishin të përgatitur sa duhej të prezantojnë me kompetencë vlerat e mirëfillta kulturore. Tani qe Shqipëria hyri ne NATO dhe është kandidate për te hyrë ne shtetet e EU-së, pastaj Kosova fitoj pavarësimin e sajë, na nevojitën se pari prezantimi i mirëfilltë i kulturës sonë qe do të ishte ana tjetër e medaljonit te cilin na kanë propaganduar të tjerët gjer me tani, po si dukët na duhet një integrimi i brendshëm etnik me i fuqishëm dhe transparent e pastaj edhe ndërkulturorë. Po e përfundoj me mendimet e prof. Gazmend Leka i cili e cilësoi te suksesshme këtë javë kulturore, por e tha se i vije keq qe ky prezantim nuk përfaqësoj të gjitha trevat shqiptare, këtë realitet qe po përmbysë gjithçka ka ndarë kulturën dhe gjakun tonë shqiptare gjerë me tani nuk kemi çka ta fshehim, bashkimi ynë po behët realitet qe do të i paraprinte bashkimit me kulturat tjera apo globalizimit të përgjithshëm. Kontribut mjaft i rëndësishëm dhe shembull do të ishte kjo javë , “Albanische Kulturwoche” ,Java e kulturës shqiptare, në Dyseldorf.


Kein Werbe-Blabla – hier klicken!


Mehr Sicherheit und Datenschutz – der neue Internet Explorer 8 für MSN Jetzt sofort kostenlos downloaden!


Posteingang immer voll? Der erste Speicher, der mitwächst: Unbegrenzter Speicher bei Windows Live Hotmail!
12 Anhänge — Alle Anhänge herunterladen (gezipped für

Deutsch
Filename encoding menu

)   Alle Bilder anzeigen

dueti, Kastriot Tusha dhe Migena Gjata.JPG dueti, Kastriot Tusha dhe Migena Gjata.JPG
235 K   Anzeigen Download
Eriona Jaho dhe Arian Paco.JPG Eriona Jaho dhe Arian Paco.JPG
275 K   Anzeigen Download
Gazmend Leka ,Pal Sokoli.JPG Gazmend Leka ,Pal Sokoli.JPG
122 K   Anzeigen Download
Hans-Georg Lohe.JPG Hans-Georg Lohe.JPG
202 K   Anzeigen Download
pershendetja me perfaqësuesit e inst.gjermane.JPG pershendetja me perfaqësuesit e inst.gjermane.JPG
24 K   Anzeigen Download
publiku shumë i interesuar.JPG publiku shumë i interesuar.JPG
265 K   Anzeigen Download
Robert-Schumann-saal.JPG Robert-Schumann-saal.JPG
707 K   Anzeigen Download
skulpture.JPG skulpture.JPG
161 K   Anzeigen Download
Suzana Frashëri.JPG Suzana Frashëri.JPG
279 K   Anzeigen Download
Suzana Frashëri,Pal Sokoli dhe Migena Gjata.JPG Suzana Frashëri,Pal Sokoli dhe Migena Gjata.JPG
159 K   Anzeigen Download
T.Alizoti dhe A.Dade.JPG T.Alizoti dhe A.Dade.JPG
195 K   Anzeigen Download
kuarteti dhe solistet.JPG kuarteti dhe solistet.JPG
275 K   Anzeigen D